ျမန္မာစီးပြားေရးသည္ အာရွ၏ ေနာက္ထပ္ က်ားတေကာင္ျဖစ္ႏိုင္မျဖစ္ႏိုင္!

ႏိုင္ငံရပ္ျခား ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈမ်ားကို လူသံုးကုန္ထုတ္လုပ္ေရးအတြက္(စက္ရံုေတြ) လာေရာက္ၾကမွ  အမိျမန္မာျပည္မွာ အမွန္တကယ္  အေျခခံစီးပြားေရးတိုးတက္လာမွာျဖစ္ပါေၾကာင္းအသိေပးပါရေစ...
 

ျပည္သူလူထုေတြအားလံုးထင္ေနက်တာက အခုဘဲ အာလာဒင္ပံုျပင္ကလို..အံုဖြ! လုပ္လိုက္တာႏွင့္ ခ်က္ခ်င္း ေရႊနန္းေတာ္ႀကီးျဖစ္သြားမယ္ထင္ေနက်ပါတယ္...မထင္လိုက္ပါႏွင့္ ဒါေတြကပံုျပင္ေတြပါဘဲ! အိမ္မက္ေတြပါ....ဒါေပမဲ့ေလာေလာဆယ္ အခုလိုအသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလမွာ တခါမွမၾကားဖူးတဲ့ ေျမေစ်းႏႈန္းေတြႏွင့္  မီလီနာေတြျဖစ္သြားက်ၿပီး အဆင္ေျပသြားက်သူေတြကေတာ့ ေငြပိုေငြလွ်ံရွိက်တဲ့  ျပည္တြင္းခရိုနီေတြႏွင့္ ျပည္တြင္းျပည္ပ(ရာခိုင္ႏႈန္းမ်ားမ်ားကေတာ့) တရုတ္သူေဌးေတြဘဲျဖစ္ပါတယ္လို႔သိရပါတယ္၊ (တက္ေနတဲ့ ေျမေတြကိုေစ်းကစားၿပီး၀ယ္ေရာင္းလုပ္ေနက်တာပါ၊ ေငြမဲေတြကိုေငြျဖဴေတြ ေဖာ္တာလဲပါမွာေပါ့)...

အခုလဲ ျပည္သူလူထုေတြ တအားေမ်ာ္လင့္ေနတဲ့ ႏုိင္ငံျပည္သူလူထုေတြအတြက္ အက်ိဳးရွိေစမဲ့ အေျခခံ စီးပြားေရးအေဆာက္အံုျဖစ္တဲ့  လူသံုးကုန္ထုတ္ေရးအပိုင္းျဖစ္ေသာ စက္မႈဇံုေတြဖြံ႕ျဖိဳးမွ ျဖစ္မွာပါ...

အခုေလာေလာဆယ္ေရပန္းစားနာမည္ႀကီးေနတဲ့စက္မႈဇံုျဖစ္တဲ့ သံလွ်င္ကဂ်ပန္ဦးစီးတဲ့ စက္မႈဇံုေတြ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္တာ ေအာင္ျမင္မွ ေနာက္ထပ္စက္မႈဇံုေတြ ဆက္တိုက္ျဖစ္လာႏိုင္မွာပါ၊ ဒါကလဲ ၂၀၁၅ခုႏွစ္ေလာက္မွ အေျဖသိရမွာမဟုတ္ဘူးလား.....
(ပထမဦးဆံုးစက္မႈဇံုျဖစ္တဲ့ ထား၀ယ္စက္မႈဇံုကေတာ့ ရင္းႏွီးျမွပ္ႏံွ႔မဲ့အဓိကက်တဲ့ ဂ်ပန္ေတြ၀င္မလာလို႔ ဒုကၡေရာက္ေနၿပီေလ)...ဘယ္လိုဆက္စခန္းသြားမလဲမသိျဖစ္ေနရၿပီ...

ဒါေပမဲ့ အမိျပည္တြင္းမွာက မျငိမ္မသက္ျဖစ္ေနတဲ့ ဘာသာေရးႏွင့္ အဓိကလွ်ပ္စစ္ပါ၀ါမလံုေလာက္မႈေတြ ႏွင့္ေစ်းၾကီးလာတဲ့ေျမေစ်းကြက္ေတြက လာေရာက္ရင္ႏွီးျမွမ္ႏွံမဲ့ႏိုင္ငံျခားလုပ္ငန္းရွင္ေတြအတြက္ရင္ေလး မိပါတယ္...

ကမၻာလုပ္ငန္းရွင္ႀကီးေတြေလာက္ဘဲ လက္ဦးမႈရေအာင္လာေရာက္ပါေသးတယ္(Cocacola, Heineken, Sumsung,General ေတြေလာက္ဘဲ လာေရာက္ေသးတာကိုၾကည့္လိုက္ရင္ သိသာေန ပါတယ္) ၊ ေစ်းေပါတဲ့လယ္ေျမေတြႏွင့္ ရန္ကုန္ႏွင့္ေ၀းလ်ံတဲ့ေဒသ လံုျခံဳေရးေကာင္းတဲ့ မီးလွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားရနိုင္တဲ့ ဗိုလ္ေလာင္းေတြေမြးထုတ္တဲ့စစ္တပ္ျမိဳ႕ျဖစ္တဲ့ေမွာ္ဘီမွာဘဲ ရင္းႏွီးျမွပ္ႏွံထားတာကိုၾကည့္လိုက္ပါ၊ ဘယ္စက္မႈဇံုေတြအေပၚမွမမွီခိုဘဲ သီးသန္႔ရပ္တည္ေနတာကိုက ထူးမျခားေနဘူးလား! ဒါေတြကို ၾကည့္လိုက္ရင္ အစိုးရလူႀကီးေတြႏွင့္လဲဖက္စပ္ရွယ္ယာပါ၀င္ေနတာကို ၾကည့္လိုက္ရင္သိႏိုင္ပါတယ္ ေလ.....ဗမာ့ခရိုနီေတြရဲ႕စက္ရံုေတြက ေမွာ္ဘီမွာဘဲရွိက်တယ္မဟုတ္က်ပါလားေနာ္!.....

Foreign Investment Law of Myanmar

ဒီမွာဖတ္ၾကည့္ၿပီးမွ အမိျမန္မာမွာ ရင္ႏွီးျမွမ္ႏွံက်ပါ.....

Burma’s Investment Commission Open for Business
Doing Business in Myanmar

ဒါက ျမန္မာျပည္မွာ ရင္ႏွီးျမွပ္ႏွံခ်င္ရင္ အၾကံေပးထားၿပီးဖတ္သင့္တဲ့စာတမ္းေလးပါ အေတာ္ကိုျပည့္စံု ပါတယ္...စာမ်က္ႏွာ ၄၀ေလာက္ရွိပါတယ္...

Myanmar Business Guide

What You Need to Know Before Doing Business in Myanmar

ဒါကဧရာ၀တီဗမာမွေဆာင္းပါးေလးကိုျပန္လည္ကူးယူေဖာ္ျပလိုက္ပါတယ္....

ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ အာရွ၏ ေနာက္ထပ္ က်ားတေကာင္ျဖစ္သည္ (၁)

ယံု၍ပံုမေလာင္းလိုက္ပါႏွင့္..
အာရွက်ားႏိုင္ငံမ်ား၏ စီးပြားေရးစနစ္ ႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ စီးပြားေရးက နည္းနည္းမွ်မတူပါ...

ဂ်ာရက္ ဘစ္ဆင္ဂ်ာ (ဓာတ္ပံုု – Foreign Policy)

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ စီးပြားေရးကို ယခုတိုင္ သယံဇာတ အေျခခံ စီးပြားေရး စနစ္ျဖင့္ လည္ပတ္ ေမာင္းႏွင္လွ်က္ ရွိေနေသးၿပီး သဘာ၀ ဓာတ္ေငြ႔က႑၊စိုက္ပ်ဳိးေရး ထြက္ကုန္မ်ား၊ ကၽြန္းသစ္၊ ေက်ာက္စိမ္း၊ တြင္းထြက္ပစၥည္း မ်ားျဖင့္ အေျခခံ လုပ္ကိုင္ေနရဆဲ ျဖစ္သည္။ ဤသို႔ေသာ အေျခခံ ထြက္ကုန္မ်ားသည္ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ႏိုင္ငံျခား တင္ပို႔ေရာင္းခ်မႈ၏ ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ရွိေနခဲ့သည္။ ႏိုင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈမ်ားသည္လည္း ၎ကိုပင္ အေျချပဳ လာေရာက္ေနၾကသည္။

ေရနံ၊ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔က႑ႏွင့္ သတၳဳတူးေဖာ္ ေရးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ လာေရာက္ျမွဳပ္ႏွံ လုပ္ကိုင္ခဲ့ၾကရာ ၿပီးခဲ့သည့္ ဆယ္စုႏွစ္ ငါးႏွစ္အတြင္း၌ ႏိုင္ငံျခား တိုက္ရိုက္ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈ၏ ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ရွိေနသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံက အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ျပန္၍ အဆင္ေျပ သင့္ျမတ္လာသည့္ အတြက္ေၾကာင့္ ထိုက႑မ်ားအေပၚတြင္ စိတ္၀င္စားမႈမ်ား ပို၍ပင္ ရွိလာခဲ့သည္။ ျမန္မာအစိုးရသစ္က ေရနံႏွင့္ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔က႑ လုပ္ကြက္ ၁၀ ခုအတြက္ သေဘာတူညီမႈမ်ားကို ယခုႏွစ္တြင္ပင္ ထပ္၍ လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ၿပီး ေနာက္ထပ္ လုပ္ကြက္ ၂၃ ခုအတြက္လည္း ကမ္းလွမ္းထားေသးသည္။ ထိုမွ်မက အစိုးရသစ္က သတၱဳတူးေဖာ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ စိုက္ပ်ဳိးေရး စီမံကိန္းမ်ားအတြက္ ေျမမ်ားကိုလည္း ကမ္းလွမ္းေပးအပ္ခဲ့ေသးသည္၊ အခ်ဳိ႕ သူမ်ားက တယ္လီကြန္ ဆက္သြယ္ေရးႏွင့္ ဘဏ္လုပ္ငန္းတို႔ အေပၚတြင္ စိတ္၀င္စားမႈ ရွိေနၾကေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ သဘာ၀ သယံဇာတ ထုတ္ယူေရာင္းခ်သည့္ လုပ္ငန္းသည္သာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံသူတို႔အတြက္ ဆြဲေဆာင္မႈအျဖစ္ ပိုျမင္ေနၾကသည္။

ႏိႈင္းယွဥ္ခ်က္အရ ဆုိရလွ်င္ အာရွက်ားႏိုင္ငံမ်ားက သဘာ၀သယံဇာတ ရွားပါးၾကၿပီး ျပည္ပပို႔ကုန္ တိုးတက္ ျဖစ္ထြန္းလာေစေရး အေပၚသာ မွီခိုအားထားခဲ့ၾကရသည္။ သူတို႔ဆီကို လာေရာက္ၾကသည့္ ႏိုင္ငံရပ္ျခား ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈမ်ားမွာလည္း လူသံုးကုန္ ထုတ္လုပ္ေရးအတြက္ လာေရာက္ၾကျခင္းျဖစ္ၿပီး သဘာ၀ သယံဇာတအတြက္ လာေရာက္ၾကျခင္း မဟုတ္ေပ။ သူတို႔က လံုး၀မတူျခားနားသည့္ ႏိုင္ငံတကာ အခင္းအက်င္း အေနအထားတခုတြင္ ရွင္သန္ဖြံ႔ၿဖိဳးလာခဲ့ရသူမ်ား ျဖစ္သည္။ ႏိုင္ငံရပ္ျခားတင္ပို႔ရန္ ၿပိဳင္ဆိုင္မႈ နည္းပါးေနေသးေသာ အေျခအေနတြင္ ဖြံ႔ၿဖိဳးလာခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
သူတုိ႔က ထုတ္ကုန္မ်ားကို စားသံုးမႈအလြန္ျမင့္မားသည့္ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားသို႔ ေရာင္းခ်ၾကသည္။ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားသည္ ကမာၻ႔စီးပြားေရး အက်ပ္အတည္း၏ သက္ေရာက္ ရိုက္ခတ္မႈမ်ားကို ယခုေလာေလာဆယ္တြင္ ရင္ဆိုင္ေနရသည့္ ႏိုင္ငံမ်ား ျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္မူ ကံမေကာင္း အေၾကာင္းမလွသည့္ အခ်က္မွာ အေျခခံထြက္ကုန္မ်ား အားထားမွီခို တင္ပို႔ေနၾကရသည့္ ႏိုင္ငံမ်ား ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ အာရွက်ားႏိုင္ငံမ်ားထက္ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈေႏွးေကြးရန္ အေၾကာင္း ရွိေနပါသည္။ တဖက္တြင္လည္း ႏိုင္ငံ့စီးပြားေရး၏ အျခားက႑မ်ားတြင္ တန္းတူညီမွ်မႈ မရွိေသာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈကို ျဖစ္ေပၚေစသည္။ ဤသို႔ေသာ အေျခအေနမ်ဳိးကို ဒတ္ခ်္ေရာဂါ (Dutch disease) ဟု ေခၚၾကသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင့္ ဤကဲ့သို႔ေသာ ေရာဂါမ်ဳိးကို ခံစားေနရၿပီျဖစ္၍ လာမည့္ႏွစ္မ်ား တြင္လည္း ႏိုင္ငံ၏ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈအတြက္ အခက္အခဲ အဟန္႔အတားမ်ား ရွိေနေစဦးမည္ ျဖစ္သည္။

သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ ျပည္ပ တင္ပို႔ေရာင္းခ်မႈမွ ရရွိလာသည့္ေငြေၾကာင့္ ႏိုင္ငံ၏ ေငြေၾကး က်ပ္တန္ဖိုးကို ျမင့္တက္လာေစသည္။ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္တြင္ တေဒၚလာလွ်င္ ၁၄၀၀ က်ပ္မွ၊ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္တြင္ ၇၀၀ က်ပ္ေအာက္ က်ဆင္းခဲ့သည္။ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ အဓိက အခက္အခဲတခု ျဖစ္ေစသည္။ ဤသို႔ က်ပ္ေငြေစ်း ဆက္လက္ ျမင့္တက္ေနမႈအတြက္ေၾကာင့္ (တဖက္တြင္လည္း အေထြေထြလုပ္ငန္း စရိတ္စကမ်ား ျမင့္မားေနျခင္း၊ အေျခခံ အေဆာက္အဦ ညံ့ဖ်င္းျခင္း၊ ၿပိဳင္ဆုိင္မႈ အားေကာင္းသည့္ အႀကိတ္အနယ္ ယွဥ္ၿပိဳင္ရသည့္ ႏိုင္ငံတကာ၀န္းက်င္ အေျခအေနရွိေနျခင္း အတြက္ေၾကာင့္) ျမန္မာႏိုင္ငံ လူသံုးကုန္ထုတ္လုပ္ေရးႏွင့္ ကုန္ပစၥည္း ထုတ္လုပ္မႈလုပ္ငန္း ဖြံ႔ၿဖဳိးတိုးတက္လာေစရန္ က်န္သည့္ က်ားႏိုင္ငံမ်ားကို အတုယူ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ရန္ ခက္ခဲေစပါလိမ့္မည္။
 

ျမန္မာႏိုင္ငံက ႏိုင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈမ်ား လိုအပ္လွ်က္ ရွိသည္

ဤအခ်က္မွာ ခက္ခဲ႐ႈပ္ေထြးလွသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ႏိုင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈမ်ားမွာ မလိုအပ္ေသာ ေနရာမ်ားသို႔သာ အမ်ားဆံုး ၀င္ေရာက္လာၾကလိမ့္မည္။ လိုအပ္မႈ အနည္းဆံုး က႑မ်ား၌ အမ်ားဆံုး ေရာက္လာေနၾကျခင္းျဖစ္ၿပီး ေျပာရလွ်င္ သဘာ၀သယံဇာတမ်ား ထုတ္လုပ္ၾကရန္ လာေရာက္ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံေနျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ ဤသို႔ေသာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈမ်ားသည္ တိုက္ရိုက္ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈ အနည္းငယ္မွ်ကိုသာ ျဖစ္ေစပါသည္။ သာမန္ျပည္သူမ်ားအတြက္ အလုပ္အကိုင္ အမ်ားအျပားကို ဖန္တီးေပးလိမ့္မည္ မဟုတ္ပါ။ အဓိကအက်ဳိးရွိေစမည့္သူမွာ အစိုးရျဖစ္ၿပီး အစိုးရအတြက္ ၀င္ေငြမ်ား ရရွိလာေစမည္။ သို႔ေသာ္လည္း အျခားႏိုင္ငံ အစိုးရမ်ားကဲ့သို႔ပင္ ျမန္မာႏိုုင္ငံရွိ အစိုးရကလည္း သဘာ၀ သယံဇာတမ်ားမွ ရလာမည့္ ၀င္ေငြကို တုိုင္းျပည္ ကုန္ထုတ္လုပ္ေရး တိုးတက္ေကာင္းမြန္ေစသည့္ အရင္းျမစ္မ်ားကို ထုတ္လုပ္မႈျဖစ္ေစသည့္ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈ အျဖစ္သို႔ ျပန္လည္ ေျပာင္းလဲႏိုင္စြမ္း မရွိၾကပါ။

ဤအေျခအေနအစား ေနျပည္ေတာ္ရွိ လူအမ်ားစု လက္ခံထားၾကသည့္ သေဘာထားမွာ “ႏိုင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈေတြ ၀င္လာရင္ စီးပြားေရးအလိုလို တိုးတက္လာမည္” ဟူ၍ ျဖစ္သည္။ ဤအရင္းအႏွီးမ်ား အေပၚတြင္ လူမ်ားစုက လက္ခံထားၾကသည့္ သေဘာထားမွာ “ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈႏွင့္ တိုးတက္ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈကို တန္းတူထား” ျမင္ေနၾကသည္။ ဤအခ်က္မွာ မမွန္ကန္ပါ။ မတူကြဲျပားသည့္ ႏိုင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈမ်ားသည္ စီးပြားေရးစနစ္အေပၚ မတူကြဲျပားသည့္ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈကိုု ျဖစ္ေပၚေစသည္။ နည္းပညာႏွင့္ လုပ္နည္းကိုင္နည္းမ်ား ေဆာင္က်ဥ္းလာသည့္၊ လႊဲေျပာင္းေပးလာမႈရွိသည့္ ႏိုင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈမ်ားသည္ အက်ဳိးျဖစ္ထြန္းေစေသာ္လည္း သဘာ၀သယံဇာတမ်ား အတြက္ လာေရာက္ၾကသည့္ ႏိုင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈမ်ားသည္ အႏၲရာယ္ရွိေစသည္။

အေၾကာင္းမွာ ျပန္လည္ ျဖည့္ဆည္းႏိုင္စြမ္း မရွိသည့္ ပိုင္ဆိုင္မႈမ်ားကို ေရာင္းစားျခင္းမွ ရလာသည့္ ၀င္ေငြ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ပင္။ အစိုးရက ရရွိလာသည့္ ေငြေၾကးမ်ားကို ကုန္ထုတ္လုပ္မႈ တိုးတက္ေစသည့္ အေပၚတြင္ ထုတ္လုပ္ႏိုင္စြမ္း ျဖစ္ေစမည့္ က႑မ်ားတြင္ ျပန္လည္ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံႏိုုင္စြမ္း မရွိေသးသည့္ ကာလတြင္ ဤသို႔ေသာ ပိုင္ဆိုင္မႈ သယံဇာတမ်ားကို မည္သည့္ အတြက္ေၾကာင့္ အလ်င္စလို ေရာင္းခ်လိုၾကရပါသနည္း။

ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ မၾကာေသးမီက သယံဇာတ ထုတ္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ရွိေစေရး ႀကိဳးပမ္းမႈ Extractive Industries Transparency Initiative (EITI) အဖြဲ႔ႀကီးက ခ်မွတ္ေသာ လမ္းညြန္ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားကို သေဘာတူလိုက္္နာရန္ ျပင္ဆင္လုပ္ကိုင္ခဲ့သည္။ ထိုသို႔ သေဘာတူ လိုက္နာမည္ဆိုလွ်င္ အက်င့္ပ်က္ ျခစားမႈကို တိုက္ဖ်က္ရန္ အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစၿပီး သဘာ၀ရင္းျမစ္မ်ားမွ ရရွိလာသည့္ ထုိ၀င္ေငြမ်ားကိုလည္း ျပည္သူအမ်ား သိရွိေအာင္ စာရင္းဇယားမ်ား ထားရွိလာေစမည္ ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ဤသို႔ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈႏွင့္ ႏိုင္ငံေတာ္ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈ ရန္ပံုေငြတို႔ရွိလွ်င္ တိုင္းျပည္၏ စီးပြားေရးဟန္ခ်က္ မညီလည္း အလုပ္ျဖစ္ႏိုင္သည္ဟု ပံုေသကားက် ေျပာမရပါ။ သို႔ေသာ္လည္း ဤသို႔ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈႏွင့္ ႏိုင္ငံဓနဥစၥာ ၾကြယ္၀မႈ ရန္ပံုေငြ (Sovereign wealth fund) တို႔မွာ ႏိုင္ငံတခု၏ မွ်တညီညြတ္သည့္ စီးပြားေရးစနစ္အတြက္ အစားထိုးႏိုင္မည့္ နည္းလမ္းမ်ား မဟုတ္ၾကပါ။ ဤသို႔ သဘာ၀ သယံဇာတ ထုတ္လုပ္မႈက႑တြင္ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီး ျမွဳပ္ႏွံမႈမ်ား အလ်င္စလို အလံုးအရင္း မေရာက္ရွိလာေသးသည့္တိုုင္ ပို၍ ေကာင္းမြန္သည့္ အေျခအေနတရပ္ ဖန္တီးႏိုင္ပါေသးသည္။
 

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ျပႆနာမွာ အရင္းအႏွီး မရွိျခင္းပင္ ျဖစ္သည္

ဟုတ္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ အေျခခံ ျပႆနာမွာ အရင္းအႏွီးမရွိ၊ ခ်ဳိ႕တဲ့ေနမႈ မဟုတ္ေပ။ သို႔ေသာ္ ရွိသည့္ အရင္းအႏွီးကို ကုန္ထုတ္လုပ္မႈလုပ္္ငန္းမ်ား တိုးတက္ေကာင္းမြန္ေစရန္ ထိထိေရာက္္ေရာက္ အသံုးမခ်ႏိုင္သည့္ စီးပြားေရးစနစ္သာ အဓိကျပႆနာ ျဖစ္ေနသည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ ႏွစ္မ်ားအတြင္း ရန္ကုန္ႏွင့္ မႏၲေလးၿမိဳ႕မ်ားတြင္ အိမ္ေျမေစ်းမ်ား အဆမတန္ တက္ေနျခင္းမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ လူကုံထံ လူနည္းစုတြင္ သိသာထင္ရွားသည့္ ေငြေၾကးရင္းျမစ္မ်ား မတန္တဆ ရွိေနေၾကာင္း ျပသေနျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ ၿမိဳ႕လယ္ေခါင္ရွိ ေျမ ၁ ဧက ေစ်းႏႈန္းမွာ ေဒၚလာ ၁ သန္းေက်ာ္ ရွိေနရာ ထိုုင္းႏိုင္ငံ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕ ေျမေစ်းထက္ပင္ မ်ားျပားေနပါသည္။ ဤသို႔ ေစ်းႏႈန္းျမင့္ေနေစသည့္ အျခား အေၾကာင္းအခ်က္မ်ားလည္း ရွိေနပါေသးသည္။ အဓိက အေၾကာင္းအခ်က္တခုမွာ တျခား ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈျပဳစရာ ေနရာမရွိျခင္းပင္ ျဖစ္ပါသည္။ ဘဏ္မ်ားအေပၚ ယံုၾကည္မႈ မရွိၾကဘဲ ေငြေၾကးမ်ားကို ႏိုင္ငံရပ္ျခားသို႔ ေ႐ႊ႕ေျပာင္းရန္လည္း ခက္ခဲလွသည္။ သို႔အတြက္ေၾကာင့္ လူအမ်ားက သူတို႔ ပိုင္ဆိုင္မႈမ်ားကို မေ႐ႊ႕ေျပာင္းႏိုင္သည့္ အိမ္ၿခံေျမ၊ ေ႐ႊႏွင့္ ေက်ာက္မ်က္မ်ားျဖင့္ စုေဆာင္း သိုမွီးထားၾကျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

တခ်ိန္တည္းမွာပင္ ႏိုင္ငံ၏ ေက်းလက္ေဒသမ်ား၌ ေခ်းေငြရရွိရန္ ခက္ခဲေနၾကျပန္သည္။ အေပါင္ထားစရာ ပစၥည္း မရွိသူမ်ားက တရားမ၀င္ ေငြေခ်းသည့္ ေနရာမ်ားမွ ေခ်းေငြရယူရန္ ႀကိဳးပမ္းေနၾကရၿပီး တလလွ်င္ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းမွ် အတိုးေပးေနၾကရပါသည္။ ႏိုင္ငံပိုင္ စိုက္ပ်ဳိးေရးဘဏ္ကလည္း လယ္သမားမ်ားကို စိုက္ပ်ဳိးေရးစားရိတ္ လိုအပ္ခ်က္၏ သံုးပံုတပံုမွ်ကိုသာ ထုတ္ေခ်းေပးႏိုုင္သည္။ ပုဂၢလိက ဘဏ္မ်ားအေနျဖင့္ လယ္သမားမ်ားကို ေငြမထုတ္ေခ်းရန္ တားျမစ္ထားသည္။ ဤသည္မွာ ယခင္ ဆိုရွယ္လစ္ အစိုးရ လက္ထက္မွေန၍ အေမြဆက္ခံ ၾကြင္းက်န္ေနရစ္သည့္ မလိုအပ္ေတာ့ေသာ ဥပေဒတခုလည္း ျဖစ္သည္။ ဤစနစ္ေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာသည့္ ရလဒ္မွာ အရင္းအႏွီးမ်ားသည္ ေက်းလက္ေဒသသို႔ မေရာက္ရွိေတာ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ပိုက္ဆံေငြေၾကးမ်ား ပိုရလာျခင္းေၾကာင့္လည္း ဤျပႆနာကို ေျဖရွင္းႏိုင္ဖြယ္ မျမင္ပါ။
 

ျမန္မာ့စီးပြာေရး ျပႆနာမ်ား၏ လက္သည္တရားခံမွာ အေရးယူ ပိတ္ဆိုမႈမ်ား ျဖစ္သည္

ေသခ်ာ ေလ့လာၾကည့္မည္ဆိုပါက မဟုတ္ပါ။ ဒဏ္ခတ္ အေရးယူမႈေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ စီးပြားေရးကို ထိခိုက္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ပုဂၢလိက႑အတြက္ ႀကံဳေတြ႔ေနရသည့္ အႀကီးမားဆံုး ျပႆနာ မဟုတ္ပါ။ ရန္ကုန္ႏွင့္ မႏၲေလးရွိ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္မ်ားႏွင့္ ေျပာဆိုၾကည့္ရာ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္မ်ားအတြင္း သူတို႔ရင္ဆိုင္ ႀကံဳေတြ႔ေနရသည့္ အႀကီးမားဆံုး ျပႆနာမွာ လွ်ပ္စစ္ ေထာက္ပံ့ေပးမႈ ျပႆနာ၊ ႏိုင္ငံေရး မတည္ၿငိမ္မႈ၊ အက်င့္ပ်က္ ျခစားမႈမ်ားပင္ ျဖစ္ၿပီး ဤအေၾကာင္းအခ်က္မ်ား အားလံုးမွာ အစိုးရ၏ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္မႈအတြင္း ရွိပါသည္။ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔ အေရးယူမႈမွာ ေနာက္ထပ္ အႀကီးမားဆံုး အခက္အခဲ ျဖစ္ပါသည္။ အေၾကာင္းမွာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ေငြေၾကး၀န္ေဆာင္မႈမ်ား ပိတ္ပင္ထားမႈ (U.S. Financial services ban) ေၾကာင့္ အပိုကုန္က်စားရိတ္မ်ား ျဖစ္ေပၚေစၿပီး အေမရိကန္သို႔ ျပည္ပပို႔ကုန္ ေစ်းကြက္ ေပ်ာက္ဆံုးသြားေစသည္။ အျခားေသာ ျပႆနာမ်ားတြင္ ညံ့ဖ်င္းသည့္ အေျခခံအေဆာက္အဦ၊ အစိုးရ၏ တဖက္္သတ္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ား ခ်မွတ္ျခင္း၊ အတင္းအက်ပ္သေဘာ စိတ္ထင္လွ်င္ ထင္သလို ဆံုး ျဖတ္ခ်က္မ်ား ခ်မွတ္ျခင္း၊ သမာသမတ္က် ဘက္လိုက္္မႈကင္းသည့္ မွ်တဘက္လိုက္မႈကင္းသည့္ တရားစီရင္ေရးစနစ္ ရွိမေနျခင္း၊ စသည္တို႔ေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ကုန္က်စားရိတ္ ျမင့္မားလာေစပါသည္။ ကုမၸဏီႀကီး အမ်ားစုအဖို႔ကား ဒဏ္ ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈ ဆိုသည္မွာ သူတို႔စီးပြားေရး လုပ္ကိုင္ရာတြင္ ႀကံဳေတြ႔ရသည့္ အငယ္စား အခက္အခဲ တခုသာ ျဖစ္ပါသည္။

ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔ အေရးယူမႈကို မူလက ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနအေပၚ တုံ႔ျပန္ေဆာင္ရြက္မႈအျဖစ္သာ ႐ႈျမင္ထားခဲ့ၾကပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ၎တို႔သည္ ယခုအခါတြင္ မထိေရာက္ အသံုးမ၀င္ေတာ့ပါ။ သို႔ေသာ္လည္း ၎အသံုး၀င္သည့္ အခန္းက႑ကို ေဖာ္ျပလာၾကပါသည္။ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈက ပစ္မွတ္ထားေနသည့္ အႀကီးမားဆံုးႏွင့္ ဆက္သြယ္မႈ အေကာင္းဆံုး ကုမၸဏီႀကီးမ်ားမွာ ဤအေရးယူမႈကို ေက်ာ္လႊားလုပ္ေဆာင္ႏိုုင္ရန္ ေငြေၾကးအရင္းအႏွီးႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာ အဆက္အသြယ္မ်ား ရွိေနၾကပါသည္။

ဤသို႔ အရင္းျမစ္မ်ား မရွိၾကသည့္ အငယ္စားႏွင့္ အလတ္စား ကုန္ထုတ္လုပ္မႈ လုပ္ငန္းမ်ား (SMEs) မွာ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈ၏ ေနာက္ဆက္တြဲကို ခံၾကရၿပီး ၎တို႔မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈအတြက္ မရွိမျဖစ္ အေရးပါသည့္ လုပ္ငန္းမ်ား ျဖစ္ၾကပါသည္။ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ စီးပြားေရးအတြက္ အဓိကျပႆနာ မဟုတ္ပါ။ သုိ႔ေသာ္လည္း ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈကို ဆက္လက္ ထိန္းသိမ္းထားျခင္းအားျဖင့္ လူ႔အခြင့္အေရးအတြက္ စိုးရိမ္ပူပန္မႈမ်ားကို ေျဖရွင္းၾကရန္ အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစမည္ မဟုတ္သကဲ့သိုု႔ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ အဟန္႔အတား ျဖစ္ရန္ပင္ ရွိပါသည္။
 

(ဆက္လက္ ေဖာ္ျပပါမည္)

(Foreign Policy မဂၢဇင္းတြင္ ေဖာ္ျပထားေသာ ဂ်ာရက္ ဘစ္ဆင္ဂ်ာ (Jared Bissinger) ၏ Think Again: Burma’s Economy ကိုု ဘာသာျပန္ဆိုု ေဖာ္ျပပါသည္။ ဂ်ာရက္ ဘစ္ဆင္ဂ်ာသည္ ၾသစေၾတးလ်ႏိုုင္ငံ ဆစ္ဒနီၿမိဳ႕ရွိ မက္ကြာရီ တကၠသိုလ္ (Macquarie University) တြင္ ပါရဂူဘြဲ႔အတြက္ ႀကိဳးပမ္းေနသည့္ ေက်ာင္းသားတဦး ျဖစ္ပါသည္။ ဂ်ာရက္ ဘစ္ဆင္ဂ်ာသည္ ယခင္က အမ်ဳိးသား အာရွသုေတသနဆိုင္ရာ ဗ်ဴရိုမွ ပညာရွင္တဦးလည္း ျဖစ္သည္။)

Ref:burma.irrawaddy.org

- Posted using BlogPress from my iPhone5

တ႐ုတ္တို႔ ျမန္မာကို ဆံုး႐ံႈးၿပီေလာ

ျမန္မာတို႔၏ အသံစံုစံု ႐ႈပ္ေထြးေနေသာ ဒီမိုကေရစီသည္ အေနာက္ႏိုင္ငံဘက္ ဦးတည္ လိုက္ေသာအခါ တ႐ုတ္ အစိုးရသည္ ၄င္း၏ပါဝါကို ထိန္းသိမ္းရန္ႏွင့္ ျမန္မာကို အေႏွာင့္အယွက္ ျဖစ္ေစရန္ လူမ်ဳိးစု ပဋိပကၡမ်ားကို ဝင္ေရာက္ ေမႊေႏွာက္ဖို႔ သင့္ မသင့္ ျငင္းခံုမႈမ်ား ပြက္ေလာ ႐ိုက္လာေလေတာ့သည္။

၂၀၁၁ ခုႏွစ္မွ စတင္ၿပီး သမၼတ ဦးသိန္းစိန္၏ ဒီမိုကေရစီ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈမ်ားျဖင့္ စတင္ေသာ အေျပာင္းအလဲမ်ား ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေပၚေပါက္လာမႈ မ်ားသည္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ အတြက္ ျပႆနာတစ္ခု ျဖစ္ လာသည္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသည္ ဆယ္စုႏွစ္ေပါင္း ၾကာျမင့္စြာ အဆိုပါ အာဏာရွင္ ဆန္ေသာ အိမ္နီးခ်င္းႏွင့္ ေႏြးေထြးေသာ ဆက္ဆံေရးကို ထားရွိၿပီး ယင္းႏိုင္ငံ၏ သဘာဝ သယံဇာတမ်ား ထုတ္ယူမႈႏွင့္ ႏိုင္ငံျခားေရး ေပၚလစီတို႔အေပၚ လက္ဝါးႀကီးအုပ္ခြင့္ျဖင့္ ၾကည္ႏူးခဲ့ သည္။ သို႔ေသာ္ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ အသံစံုစံု ႐ႈပ္ ေထြးေနေသာ ဒီမိုကေရစီ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္း ျဖစ္လာေသာအခါ အတိတ္ကာလ တပ္မေတာ္ အစိုးရကို ေထာက္ပံ့ ကူညီခဲ့ၿပီး စီးပြားေရး အျမတ္ထုတ္မႈ မ်ားလုပ္ခဲ့ေသာ ေဘဂ်င္းအစိုးရကို ျပည္သူမ်ားက ခါးခါးသီးသီး ျဖစ္ေနၾကသည္။

တ႐ုတ္ အစိုးရသည္ တ႐ုတ္-ျမန္မာ နယ္စပ္တြင္ တိုက္ပြဲမ်ား ျဖစ္ေနေသာေၾကာင့္ သူ၏တပ္မ်ားကို ႏွစ္ႏိုင္ငံ နယ္စပ္သို႔ ဇန္နဝါရီလ အေစာပိုင္း၌ ပို႔ေဆာင္လိုက္သည္။ တ႐ုတ္ ပိုင္နက္ အတြင္း ပဋိပကၡမ်ား ဖိတ္စဥ္လာပါက အေျခအေန ဆိုးရြားလာႏိုင္ သျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ေဒသတြင္း တည္ၿငိမ္မႈ၏ ၿခိမ္းေျခာက္မႈ တစ္ခု ျဖစ္ေနဆဲပင္။

ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ အိႏၵိယ သမုဒၵရာသို႔ ဆက္သြယ္ေပးမည့္ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ လက္ရန္း တစ္ခုသဖြယ္ တ႐ုတ္အတြက္ မျဖစ္ ႏိုင္ေတာ့။ သို႔တည္းမဟုတ္ အာဆီယံ၌ သစၥာရွိ ေထာက္ခံမည့္သူ အျဖစ္ မဟုတ္ႏိုင္ေတာ့။ ျမန္မာအစိုးရသည္ ဝါရွင္တန္ႏွင့္ ဆက္ဆံေရး တိုးတက္မႈ အရွိန္ျမင့္လာျခင္းသည္ အာရွ၌ အေမရိကန္ၾသဇာ ျပန္လည္ ခ်ိန္ခြင္လွ်ာ ညႇိေနျခင္း ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ တ႐ုတ္အတြက္ စိတ္႐ႈပ္ ေထြးစရာ တိုးပြားလာသည္။

တ႐ုတ္လက္နက္ ကုမၸဏီႀကီး တစ္ခုႏွင့္ ျမန္မာ တပ္မေတာ္ပိုင္ ျမန္မာ့စီးပြားေရး ဦးပိုင္လီမိတက္ တို႔ ပူးေပါင္းၿပီး ေဆာင္ရြက္ေနေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံ အလယ္ပိုင္း မံုရြာအနီးရွိ လက္ပံေတာင္းေတာင္ ေၾကးနီ စီမံကိန္း အေပၚ ေဒသခံ ရြာသားမ်ားႏွင့္ သံဃာ ေတာ္မ်ားက ၿပီးခဲ့သည့္ လေပါင္းမ်ားစြာ အတြင္း ဆႏၵျပ ကန္႔ကြက္ခဲ့ၾကသည္။ ၂၀၁၁ အတြင္း တ႐ုတ္ကုမၸဏီ တစ္ခုက တည္ေဆာက္ေနသည့္ ေဒၚလာ ၃ ဒသမ ၆ ဘီလီယံ ျမစ္ဆံုေရကာတာ စီမံကိန္းကို ျပည္သူ႔ ဆႏၵအရ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က ရပ္ဆိုင္း ထားခဲ့သည္။ မံုရြာအနီး လက္ပံေတာင္း ေတာင္စီမံကိန္းကို ကန္႔ကြက္မႈ မ်ားသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း တ႐ုတ္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ား အတြက္ အႏၲရာယ္ ရွိေနၿပီ ဆိုသည့္ စိုးရိမ္ ပူပန္မႈမ်ား ျမင့္တက္ လာေစေတာ့သည္။

တ႐ုတ္တို႔ အမ်ဳိးသား အက်ဳိးစီးပြား ထိခိုက္မႈကို ဟန္႔တားရန္ ေနျပည္ေတာ္ အစိုးရကို တားျမစ္ဖို႔ တ႐ုတ္ တို႔တြင္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ စြမ္းအား နည္းနည္းသာ ရွိေတာ့သည္။ အစိုးရ သုေတသီမ်ား၊ အေရွ႕ ေတာင္အာရွ ကြၽမ္းက်င္သူမ်ား ပါဝင္ေသာ တ႐ုတ္ ႏိုင္ငံျခားေရးရာ ေပၚလစီ အသိုင္းအဝိုင္း အတြင္း ျငင္းခုံမႈမ်ား က်ယ္က်ယ္ ေလာင္ေလာင္ ေပၚထြက္လာေနသည္မွာ တ႐ုတ္အစိုးရသည္ တစ္ခ်ိန္က မိတ္ေဆြမ်ား ျဖစ္ခဲ့ဖူးသည့္ ေနျပည္ေတာ္ကို ဆန္႔က်င္ ေနေသာ တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစု လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ ျပန္လည္ ေပါင္းသင္းၿပီး အင္အားခ်ိန္ခြင္လွ်ာကို ျပန္ ထိန္းသိမ္းရန္ ဆိုသည့္ သေဘာထား ျဖစ္သည္။ ယူနန္ ရဲ ေကာလိပ္မွ ႏိုင္ငံေရးသိပၸံ ပါေမာကၡ လ်န္က်န္းယြန္က အဆိုပါလူမ်ဳိးစု လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ၂၀၁၁ တြင္ အေရးပါေသာ စာတမ္းတစ္ေစာင္ ေရးသား ခဲ့သည္။ “အဆိုပါ (တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္မ်ားကို) အသံုးျပဳ ပါက ၄င္းတို႔သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ တ႐ုတ္ႏွင့္ အေမရိကန္ တို႔အၾကား ထိပ္တိုက္ ရင္ဆိုင္မႈမ်ား၏ ေရွ႕တန္း မ်က္ႏွာစာတြင္ တ႐ုတ္တို႔၏ သစၥာ အရွိဆံုးေသာ မိတ္ေဆြမ်ား ျဖစ္လာေပလိမ့္မည္” ဟု ေရးသားခဲ့သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ လြတ္လပ္ေရး ရရွိသည့္ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္း ကတည္းက အေရွ႕ပိုင္းႏွင့္ ေျမာက္ပိုင္းေဒသရွိ တိုင္းရင္းသားမ်ား ျဖစ္ေသာ ဝ၊ ကခ်င္တို႔ႏွင့္ တ႐ုတ္ အစိုးရသည္ ရင္းႏွီးဆက္ႏႊယ္မႈ ကို ကာလၾကာျမင့္စြာ တည္ေဆာက္ထားၿပီး ျဖစ္သည္။ အဆိုပါ ပတ္သက္မႈ၏ အျမင့္ဆံုး ဒီဂရီမွာ ၁၉၆၀ ျပည့္ႏွစ္မ်ား အတြင္း ဗဟို အစိုးရကို ဆန္႔က်င္ခဲ့ေသာ (ကခ်င္၊ ဝ ႏွင့္ တ႐ုတ္ အမ်ဳိးသားမ်ား ပါဝင္သည့္) ဗမာျပည္ကြန္ျမဴနစ္ ပါတီကို တ႐ုတ္ အစိုးရက ေထာက္ခံ ပံ့ပိုးေပးမႈျဖစ္သည္။ တ႐ုတ္အစိုးရ၏ ေငြအား လူအားျဖင့္ ကူညီ ေထာက္ပံ့မႈတို႔ ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္ အေစာပိုင္း ကာလမ်ားတြင္ နိဂံုးခ်ဳပ္သြားခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ယူနန္ျပည္နယ္သည္ ဘိန္း အစားထိုး သီးႏွံ စိုက္ပ်ဳိးျခင္းမွသည္ အျခားေသာ စီးပြားေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ ရြက္မႈမ်ားျဖင့္ ယင္းအဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ ထိစပ္ ပတ္သက္ေနဆဲ ျဖစ္သည္။

၂၀၁၁ စက္တင္ဘာ လ၌ ျမန္မာ အစိုးရသည္ “ဝ” အဖြဲ႕ႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး သေဘာတူညီခ်က္ ရရွိခဲ့ေသာ္လည္း ကခ်င္ အဖြဲ႕ႏွင့္ ျမန္မာ့ တပ္မေတာ္တို႔အၾကား တိုက္ပြဲမ်ား ဆက္လက္ ျဖစ္ေပၚေနဆဲ ျဖစ္သည္။ ဇန္နဝါရီလ ၂ ရက္ေန႔တြင္ ကခ်င္ လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕ကို ေလေၾကာင္း အသံုးျပဳၿပီး တိုက္ခိုက္ ခဲ့သည္ဟု ဝန္ခံခဲ့သည္။ တ႐ုတ္ အစိုးရက ယင္းျဖစ္ရပ္ အတြက္ အနည္းအက်ဥ္းသာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာခဲ့ၿပီး တ႐ုတ္ႏွင့္ ျမန္မာတို႔သည္ အေရးႀကီးေသာ အိမ္နီးခ်င္းမ်ားျဖစ္ကာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ ျမန္မာတို႔ အၾကား ဆက္ဆံေရး တိုးတက္မႈကို တ႐ုတ္တို႔က ႀကိဳဆိုေၾကာင္း ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးက ေျပာဆိုခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ တ႐ုတ္တို႔သည္ အတိတ္ကာလ တုန္းက ျပဳမူ ခဲ့သလိုပင္ လိုလားခ်က္ကို တိုက္႐ိုက္ ထုတ္မေျပာဘဲ ျမန္မာအေပၚ ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ ဆက္ဆံျပခဲ့ သည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ ႏိုဝင္ဘာလ အတြင္း တ႐ုတ္အစိုးရက ကြၽမ္းက်င္သူ တစ္ဦးႏွင့္ သီးသန္႔ ေတြ႔ဆံုရာ၌ တ႐ုတ္သည္ ျမန္မာအေပၚ ခ်ဥ္းကပ္မႈ အား နည္းလမ္းေပါင္းစံု အသံုးျပဳ သင့္သည္ဟု ဆိုသည္။
"နယ္စပ္လူမ်ဳိးစု လက္နက္ကိုင္ အုပ္စုေတြက ကြၽန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ဖဲခ်ပ္ေတြပဲ။ ဒါေတြကို ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ ကိုင္တြယ္ တတ္ဖို႔ပဲ လိုတယ္" ဟု ေဘဂ်င္း အေျခစိုက္ ေနာက္ထပ္ တ႐ုတ္ ကြၽမ္းက်င္သူ တစ္ဦးက ဆိုသည္။
သူ၏အျမင္သည္ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္အနည္းငယ္ အတြင္း ကြၽန္ေတာ္စကား ေျပာခဲ့သည့္ အျခားသူမ်ားႏွင့္ အျမင္တူေနေသာ္ လည္း တစ္ေယာက္မွ လူသိရွင္ၾကား ထုတ္မေျပာ ခဲ့ၾကေပ။

၄င္းတို႔က တ႐ုတ္ အစိုးရသည္ ကခ်င္ႏွင့္ ျမန္မာ အစိုးရအၾကား ၾကားဝင္ ေပးသင့္ၿပီး တ႐ုတ္၏ ၾသဇာႏွင့္ လႊမ္းမိုးမႈ ျမန္မာတို႔ကို သတိေပးရန္၊ နယ္စပ္ေဒသ တည္ၿငိမ္မႈ ရွိရန္ ျပဳလုပ္သင့္ သည္ဟု ယံုၾကည္ ေနၾကသည္။ ထို႔အျပင္ ေနျပည္ေတာ္ကို ဆန္႔က်င္ေနေသာ လူမ်ဳိးစု လက္နက္ကိုင္ မ်ားကို တ႐ုတ္ အစိုးရက အားေပး ကူညီသင့္ၿပီး ျမန္မာ့ တပ္မေတာ္ကို တိုက္ခိုက္မႈမ်ား ရပ္တန္႔ သြားရန္ႏွင့္ နယ္စပ္ တစ္ေလွ်ာက္ သစ္၊ ေက်ာက္စိမ္းႏွင့္ အျခားသယံဇာတမ်ား အတားအဆီးမရွိ စီးေမ်ာခြင့္ ရရန္ ဖိအား ေပးသင့္သည္ဟုဆိုသည္။ အဆိုပါ ေလ့လာသံုးသပ္သူ မ်ား၏ အဆိုအရ လက္နက္ကိုင္ လူမ်ဳိးစုမ်ားကို ေထာက္ပံ့ အားေပးျခင္းသည္ ေနျပည္ေတာ္ အေပၚ တ႐ုတ္တို႔ ခ်ိန္ခြင္လွ်ာ ထိန္းဖို႔ႏွင့္ တ႐ုတ္၏ အမ်ဳိးသား အက်ဳိးစီးပြားတို႔ကို ႐ိုေသေလးစားဖို႔ ျမန္မာကို ဖိအားေပးျခင္း ဟုဆိုသည္။ သို႔ေသာ္ ျမန္မာသည္ အေနာက္ႏိုင္ငံ၏ လက္အတြင္း ပစ္ဝင္ခို လိုက္ကတည္းက တ႐ုတ္တို႔ အတြက္ ဆံုး႐ံႈးစရာ တစ္ခုမွမရွိ၊ ရစရာခ်ည္းသာ ျဖစ္သည္ဟု ထင္ျမင္ ယူဆေနၾကသည္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးဌာနႏွင့္ နီးစပ္သူမ်ားကေတာ့ အဆိုပါ အျမင္ကို လက္မခံၾကေပ။ ၄င္းတို႔သည္ တ႐ုတ္တို႔၏ သူတစ္ပါးႏိုင္ငံ ျပည္တြင္းေရးကို ဝင္ေရာက္ မစြက္ဖက္ေရး မူကိုသာ ႏႈတ္တက္ရြရြ ရြတ္ေနၾကၿပီး ႏွစ္ႏိုင္ငံ ခိုင္မာေသာ ခ်စ္ၾကည္ေရး ကို တည္ေဆာက္ထားၿပီး ျဖစ္သျဖင့္ လူမ်ဳိးစု လက္နက္ကိုင္မ်ား အေရးေၾကာင့္ ေနျပည္ေတာ္ကို အထီးက်န္ ျဖစ္ေစမည္ဆိုသည့္ ယူဆခ်က္ကို ျငင္းဆိုခဲ့သည္။ အဆိုပါ ေလ့လာသံုးသပ္သူအမ်ားစု ယံုၾကည္ၾကသည္မွာ ပြက္ေလာ႐ိုက္ ေနေသာ ဒီမိုကေရစီသည္ တ႐ုတ္ အက်ဳိးစီးပြားကို လတ္တေလာ နာက်င္ေစမည္ ျဖစ္ေသာ္လည္း တျဖည္းျဖည္း ကြယ္ေပ်ာက္ သြားမည္ဟု ဆိုၾကသည္။ ေနျပည္ေတာ္ အစိုးရသည္ ေဘဂ်င္း၏ ေထာက္ခံမႈရရွိရန္ ယခင္လို ျပန္လွည့္လာမည္၊ သို႔မဟုတ္ပါက ျမန္မာျပည္ သည္ ဖ႐ိုဖရဲ တိုင္းျပည္အျဖစ္ က်ေရာက္ သြားမည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ႏွစ္ႏိုင္ငံ စလံုး ကာလတာရွည္ေသာ ခ်စ္ၾကည္မႈ ရွိခဲ့သလို တ႐ုတ္သည္ ျမန္မာ၏ အႀကီးမားဆံုးေသာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူ၊ ကုန္သြယ္ဖက္ ျဖစ္သည္ဟု ၄င္းတို႔က ဆိုၾကသည္။

၄င္းတို႔ အျမင္တြင္ ျမန္မာလူမ်ဳိးစု လက္နက္ကိုင္ မ်ားက တ႐ုတ္ ပါဝင္လာျခင္းကို ႀကိဳဆိုသည္ဟု ဆိုသည္။ KIA သတင္း ရပ္ကြက္တစ္ခု အဆိုအရ “မယံုၾကည္ရေသာ၊ လူမ်ဳိးႀကီး ဝါဒ ကိုင္စြဲထား ေသာ ျမန္မာ အစိုးရသည္ ကမၻာ့ အင္အားႀကီး တစ္ခုခု ေက်ာေထာက္ ေထာက္ခံ မေပးပါက မည္သည့္ သေဘာတူညီခ်က္ ကိုမွ် လိုက္နာ မည္မဟုတ္” ဟုဆိုသည္။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုသည္ တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစု လက္နက္ကိုင္မ်ား ဘက္က ရပ္တည္ျခင္း ထက္ ေနျပည္ေတာ္ ဘက္ကို ရပ္တည္ဖို႔ အာ႐ံုစိုက္ ေနမႈေၾကာင့္ ကခ်င္ႏွင့္ “ဝ” တို႔က တ႐ုတ္သည္ ၄င္းတို႔၏ အားအႀကီးဆံုး မဟာမိတ္ ျဖစ္လာရန္ ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ ႏွစ္အနည္းငယ္ အတြင္း ဝါရွင္တန္ သို႔ ခ်စ္ၾကည္ေရး မၾကာခဏ သြားေရာက္ခဲ့သည့္ ကခ်င္အ

ဖြဲ႕ ဝင္ မ်ားက အေမရိကန္တို႔၏ စိတ္ဝင္တစား မရွိမႈကို စိတ္ပ်က္လက္ပ်က္ ျဖစ္သည္ ဟု ဆိုၾကသည္။ တ႐ုတ္ ေဒသခံ အာဏာပိုင္ အခ်ဳိ႕ကမူ “ဝ” အဖြဲ႕ဝင္ မ်ားသည္ သူတို႔အေပၚ အေမရိကန္တို႔က မူးယစ္ရာဇာမ်ား၊ လက္နက္ေမွာင္ခို ကုန္ကူးသူမ်ားဟု ေခၚေဝၚေနျခင္းကို ရပ္တန္႔ေစ လိုေသာ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကို ဆုပ္ကိုင္ မထားလိုေတာ့ဟု ဆိုၾကသည္။

ျမန္မာသည္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံႏွင့္ တစ္စတစ္စ ေဝးကြာလာေနျခင္း အေပၚ ေဘဂ်င္း၏ စိုးရိမ္ ေၾကာင့္ၾကမႈကို နားလည္ လာေနေသာ ကခ်င္ႏွင့္ ဝတို႔သည္ ႏိုင္ငံေရး အေျဖရွာရန္ ႏွင့္ ကိုယ္ပိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ ရရန္ ၄င္းတို႔၏ လႈပ္ရွားမႈကို တ႐ုတ္ အစိုးရက ေထာက္ခံသင့္သည္ ဟု ဆိုသည္။ သို႔ေသာ္ အဆိုပါ ႏိုင္ငံေရးေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ အတြက္ လႈပ္ရွားသည့္ တိဘက္ႏွင့္ ဝီဂါတို႔ အေပၚ တ႐ုတ္တို႔ ဖိႏွိပ္မႈမ်ား ရွိေနေသာေၾကာင့္ တ႐ုတ္ အစိုးရအတြက္ မ်က္ႏွာပ်က္စရာသာ ျဖစ္ေပေတာ့မည္။ သို႔ေသာ္ ႏိုင္ငံေရးသည္ သူစိမ္းမ်ားကို တစ္အိပ္ရာ အတြင္း အိပ္ေအာင္ လုပ္ႏိုင္သည္။ လူမ်ဳိးစု လက္နက္ကိုင္မ်ား၏ အေရးကို ေထာက္ခံၿပီး ျမန္မာ အစိုးရကို ဂ႐ုမစိုက္ေၾကာင္း ျပသမည္ ဆိုပါက အေတာ္ပင္ ဆိုးရြား လွေသာ ဖီလာတိုက္မႈႀကီး ျဖစ္ေန ေပေတာ့မည္။

မူရင္းေဆာင္းပါး - Has China Lost Myanmar?
Yun Sun (Foreign Policy Magazine မွ ေဖာ္ျပခ်က္) 

Ref:thevoicemyanmar

ပန္းခင္းလမ္းႏွင္႔ ခေယာင္းလမ္း မ်ားကို ျဖတ္ရဦးမည့္ တ႐ုတ္-အေမရိကန္ ဆက္ဆံေရး

ယခုေဆာင္းပါးမွာ ကမၻာ့စီးပြားေရး အင္အားႀကီး ႏွစ္ႏိုင္ငံျဖစ္ေသာ အေမရိကန္ႏွင့္ တ႐ုတ္တို႔၏ ဆက္ဆံေရးတြင္ ႀကံဳေတြ႔လာႏိုင္ဖြယ္ ရွိေသာ အႏၲရာယ္မ်ား၊ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မည့္ နယ္ပယ္မ်ား အေၾကာင္းကို တ႐ုတ္လူမႈေရးသိပၸံ အကယ္ဒမီမွ ပညာရွင္ျဖစ္သူ Huang Ping ၏ အျမင္မ်ားကို ဘာသာျပန္ဆို ေဖာ္ျပလိုက္ပါသည္။

မေဝးေတာ့တဲ့ အနာဂတ္ကာလ မွာ တ႐ုတ္-အေမရိကန္ ဆက္ဆံေရး ဘယ္လိုျဖစ္လာမယ္ ထင္ပါသလဲ။
တင္ေအးေက်ာ္ 

 အနာဂတ္ တ႐ုတ္-အေမရိကန္ ဆက္ဆံေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေျပာရရင္ တ႐ုတ္ေရာ၊ အေမရိကန္ အေနနဲ႔ေရာ ပိုၿပီး လက္ေတြ႔က်ဖို႔ လိုသလို ပိုၿပီး ေၾကာင္းက်ဳိးက်က် စဥ္းစားႏိုင္ဖို႔လည္း လိုပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ႏွစ္ႏိုင္ငံစလံုး အေနနဲ႔ စီးပြားေရး တိုးတက္ဖို႔၊ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈကို ျမႇင့္တင္ႏိုင္ဖို႔၊ လံုၿခံဳေရး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး နဲ႔ တည္ၿငိမ္ေရးတို႔ ရရွိဖို႔အတြက္ အမွန္ တကယ္ႀကံဳေတြ႔ ေနရတဲ့ စိန္ေခၚခ်က္ေတြ၊ ျပႆနာေတြ၊ အခြင့္အလမ္း ေတြကို အကဲျဖတ္ဖို႔လည္း လိုပါတယ္။

ဒီကိစၥက ခက္ေတာ့ခက္ခဲတဲ့ ကိစၥပါ။ ဒါေပမဲ့ တ႐ုတ္-အေမရိကန္ ႏွစ္ႏိုင္ငံ အနာဂတ္ ဆက္ဆံေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ကြၽန္ေတာ့္အေနနဲ႕အေကာင္းျမင္ သေဘာထား ရွိပါတယ္။ ႏွစ္ႏိုင္ငံစလံုး အေနနဲ႔ လက္ေတြ႔ က်တဲ့ မူဝါဒေတြ ေရးဆြဲႏိုင္ဖို႔၊ ၿပီးေတာ့ ဒီမူဝါဒေတြ ေအာက္ေျခအဆင့္ထိ ပ်ံ႕ႏွံ႔ ေရာက္ရွိသြားဖို႔ ဆိုတာကေတာ့ အခ်ိန္ ယူရလိမ့္မယ္ ထင္တယ္။

ဒီေနရာမွာ ေျပာစရာရွိတာက တ႐ုတ္-အေမရိကန္ ဆက္ဆံေရးဆိုင္ရာ ပညာရွင္ အေတာ္မ်ားမ်ား ေျပာေနၾကတဲ့ အေမရိကန္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ဘယ္သူပဲ ႏိုင္ႏိုင္ အေမရိကန္ အေနနဲ႔ တ႐ုတ္နဲ႔ ပံုမွန္ဆက္ဆံေရး ျပန္ျဖစ္ေအာင္ လုပ္မွာပဲ ဆိုတဲ့ အယူအဆကို ကြၽန္ေတာ္သေဘာ မတူပါဘူး။ အေမရိကန္ သမၼတေလာင္း မစ္ရြန္းနီ ေျပာဖူးတာက သူသမၼတ ျဖစ္ျဖစ္ခ်င္း တ႐ုတ္ကို ေငြေၾကးလဲလွယ္ ႏႈန္း ေဈးကစားသူလို႔ ေခၚေဝၚသံုးႏႈန္း သြားမယ္လို႔ ေျပာဖူးပါတယ္။ တကယ္လို႔ အိုဘားမားသာ ျပန္အေရြးမခံရဘူး ဆိုရင္ တ႐ုတ္-အေမရိကန္ ဆက္ဆံေရး ဟာ အရင္လို ေရွ႕ဆက္ႏိုင္မယ္လို႔ စိတ္ခ်လက္ခ် မေျပာႏိုင္ပါဘူး။ ေျပာရ မယ္ဆိုရင္ တ႐ုတ္-အေမရိကန္ ဆက္ဆံေရးဟာ အခုအခါမွာ အလြန္ ႐ႈပ္ေထြးလာၿပီ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အရင္က နားလည္ထားတဲ့ ပံုမွန္ အေျခအေနဆို တာမ်ဳိး မရွိႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။

တ႐ုတ္ေခါင္းေဆာင္သစ္နဲ႔ အိုဘားမား အစိုးရတို႔ အေနနဲ႔ ဘယ္နယ္ ပယ္ေတြမွာ အတူတူတြဲ အလုပ္လုပ္ႏိုင္မယ့္ အခြင့္အလမ္းေတြ ရွိသလဲ။

တ႐ုတ္ေရာ အေမရိကန္ေရာ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ အဓိက စိန္ေခၚခ်က္က စီးပြားေရးပါ။ ဒီစီးပြားေရး နယ္ပယ္မွာပဲ တ႐ုတ္နဲ႔ အေမရိကန္ ႏွစ္ႏိုင္ငံပူးေပါင္း လုပ္ေဆာင္ႏိုင္တဲ့ နယ္ပယ္ပါပဲ။ အခု အခ်ိန္မွာ ဒီႏွစ္ႏိုင္ငံစလံုးမွာ စီးပြားေရး အခက္အခဲေတြ ေတြ႔ေနပါတယ္။ ဒီအခက္ အခဲေတြကို တစ္ႏိုင္ငံတည္းနဲ႔ ေျဖရွင္းလို႔ မရႏိုင္ပါဘူး။ ဒီမွာ ေမးစရာ ရွိလာတာက တ႐ုတ္နဲ႔ အေမရိကန္တို႔အေနနဲ႔ စီးပြားေရး တိုးတက္မႈနဲ႔ အလုပ္အကိုင္ ရရွိမႈကို ဆက္လက္ထိန္းထားဖို႔ သူတို႔ရဲ႕ စီးပြားေရး အေဆာက္အဦကို ဘယ္လိုျပန္လည္ တည္ေဆာက္မလဲ ဆိုတာပါပဲ။

ဒီေနရာမွာ သူ႔ႏိုင္ငံ ကိုယ့္ႏိုင္ငံ ဆိုတဲ့ အမ်ဳိးသားႏိုင္ငံ (Nation-State) ပံုစံနဲ႔ အဓိကထား စဥ္းစားလို႔ မရေတာ့ဘူး။ စီးပြားေရးဆိုတာ အားလံုးဆက္စပ္ ေပါင္းစည္းေနတယ္လို႔ စဥ္းစားရလိမ့္မယ္။ ကမၻာ့စီးပြားေရး ပံုစံဟာ အကူးအေျပာင္း အေျခအေနကို ေရာက္ေနပါၿပီ။ ဒီေတာ့ အေမရိကန္ အေနနဲ႔ တ႐ုတ္ကို “အေမရိကန္ ရဲ႕အလုပ္အကိုင္ေတြကို လုယူေနသူ” “ေငြေၾကး လဲလွယ္မႈကို ထိန္းခ်ဳပ္ေနသူ” ဆိုၿပီး အျပစ္ တင္မေနသင့္ပါဘူး။ ဒီစီးပြားေရး ျပႆနာ ေတြက ေစာေစာက ေျပာတာမ်ဳိးထက္ ပိုၿပီး နက္နဲပါတယ္။ ဒီေတာ့ ႏွစ္ႏိုင္ငံစလံုး အေနနဲ႔ စီးပြားေရး အေဆာက္အဦနဲ႔ ဆိုင္ တဲ့ကိစၥ၊ လုပ္သားအင္အားတို႔ ႏွစ္ႏိုင္ငံ စလံုးရဲ႕ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းတို႔ ဆိုတဲ့ စီးပြားေရး အရင္းအျမစ္ေတြကို အဓိက အာ႐ံုစိုက္ ေျဖရွင္းသင့္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ကမၻာ့စီးပြားေရး ပံုစံ အကူးအေျပာင္းမွာ ႀကံဳေတြ႔ေနရတဲ့ ဘ႑ာေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ စည္းမ်ဥ္းလို ဟာမ်ဳိးမွာ ႏွစ္ႏိုင္ငံစလံုး ပူးေပါင္း လုပ္ေဆာင္သင့္ပါတယ္။

ေနာက္ၿပီးေတာ့ ဝါရွင္တန္ အစိုးရ ေရာ၊ ေဘဂ်င္းအစိုးရ အေနနဲ႔ေရာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ ေဒသတြင္း တည္ၿငိမ္ေရး၊ ကမၻာ့အစီအစဥ္လိုမ်ဳိး ကိစၥေတြမွာ ႏွစ္ႏိုင္ငံ ပူးေပါင္း လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ပါ တယ္။ ဒီကိစၥေတြဟာ ႏွစ္ႏိုင္ငံစလံုး အတြက္ သူမနာ ကိုယ္မနာ အေျခအေန မ်ဳိး ျဖစ္ေစမွာပါ။ တကယ္ေတာ့ ေနာက္ လာမယ့္ ေလးႏွစ္အတြင္း ႀကံဳေတြ႔လာ ႏိုင္တဲ့ ေဒသတြင္းျပႆနာ၊ ကမၻာလံုး ဆိုင္ရာ ျပႆနာ၊ အစဥ္အလာ မဟုတ္တဲ့ ၿခိမ္းေျခာက္မႈ ေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ႏွစ္ႏိုင္ငံ ပူးေပါင္း လုပ္ေဆာင္မယ့္ နည္းလမ္းေတြ ကို ရွာေဖြသင့္ပါတယ္။ ေဒသတြင္း လံုၿခံဳေရး နဲ႔ ပတ္သက္လာရင္ ေျမာက္ကိုရီးယားတို႔၊ ပါကစၥတန္တို႔၊ အာဖဂန္နစၥတန္ တို႔ပါသလို အေရွ႕အလယ္ပိုင္း လံုၿခံဳေရး ကိစၥေတြ ဟာလည္း ႏွစ္ႏိုင္ငံ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ ႏိုင္ဖို႔ အလားအလာရွိတဲ့ ကိစၥေတြပါပဲ။

ေနာက္ၿပီးေတာ့ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲ လာမႈနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ကိစၥမွာလည္း ႏွစ္ႏိုင္ငံ ပူးေပါင္း လုပ္ေဆာင္ ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီျပႆနာ ဟာဆိုရင္ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ၊ တုိင္းျပည္ တစ္ခု၊ လူမ်ဳိးတစ္မ်ဳိး၊ အစိုးရတစ္ရပ္ တည္းရဲ႕စိန္ေခၚခ်က္ မဟုတ္ပါဘူး။ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈရဲ႕ဒဏ္ကို လူတိုင္း ခံစား ေနရတာပါ။ ဒီျပႆနာကို ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္း ဖို႔ဟာက အမ်ဳိးသားေရး မူဝါဒတို႔၊ ႏိုင္ငံတကာ ဆက္ဆံေရးတို႔ နဲ႔တင္ မလံုေလာက္ပါဘူး။

ဘယ္နယ္ပယ္ေတြ ဟာျဖင့္ ႏွစ္ႏိုင္ငံ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ရာမွာ အခက္အခဲ ျဖစ္ေစမယ္ ထင္ပါသလဲ။

သမိုင္းနဲ႔ခ်ီၿပီး ႏွစ္ႏိုင္ငံ ရင္ဆိုင္ ေနရတဲ့ ျပႆနာ နယ္ပယ္ကေတာ့ လူ႔ အခြင့္အေရး ကိစၥနဲ႔ စစ္ေရး တည္ေဆာက္ မႈကိစၥပါ။ ဒီျပႆနာေတြဟာ ဒုတိယ ကမၻာစစ္နဲ႔ စစ္ေအးကာလရဲ႕ အက်ဳိးဆက္ ေတြပါ။ ေနာက္ၿပီး မေျဖရွင္းရေသးတဲ့ ကိုရီးယား ကြၽန္းဆြယ္ ျပႆနာ၊ တ႐ုတ္ ျပည္မႀကီးနဲ႔ ထိုင္ဝမ္ျပႆနာ၊ တ႐ုတ္နဲ႔ ဂ်ပန္ ျပႆနာ ေတြလည္း ပါပါတယ္။

ဒီျပႆနာ ေတြဟာ မၾကာေသးတဲ့ ကာလေတြမွာ အေျခအေန ပိုဆိုး လာပါတယ္။ ၉/၁၁ ကိစၥျဖစ္ၿပီးတဲ့ ေနာက္ပိုင္းမွာ အေမရိကန္ရဲ႕ အာ႐ံုဟာ အာရွထက္ အီရတ္နဲ႔ အေရွ႕အလယ္ပိုင္း ကို ေရာက္သြား ပါတယ္။ အခုေနာက္ ပိုင္းမွာ အေမရိကန္ဟာ အာရွေဒသကို ျပန္ၿပီး အာ႐ုံ စိုက္လာတဲ့ အခါမွာ အစဥ္ အလာအရ ဆက္ဆံခဲ့တဲ့ ထိုင္းတို႔၊ ဖိလစ္ပိုင္တို႔၊ ၾသစေၾတးလ်တို႔၊ ေတာင္ကိုရီးယားတို႔၊ ဂ်ပန္တို႔နဲ႔ ဆက္ဆံေရး ျပန္လည္ တည္ေဆာက္ ခဲ့ သလို၊ အိႏၵိယတို႔၊ မြန္ဂိုလီးယားတို႔နဲ႔ လည္း ဆက္ဆံေရး အသစ္ တည္ေဆာက္ လာပါတယ္။ ဒီမွာတင္ တ႐ုတ္အေနနဲ႔ လံုၿခံဳမႈ မရွိသလို ခံစားလာရတာပါ။

အဲဒီကိစၥေတြ ကေတာ့ တ႐ုတ္ အေနနဲ႔ အေမရိကန္နဲ႔ ဆက္ဆံရာမွာ ႀကံဳေတြ႔ရမယ့္ အစဥ္အလာ လံုၿခံဳေရး ဆိုင္ရာ ျပႆနာေတြပါ။ ေနာက္ၿပီး အေမရိကန္ အေနနဲ႔က ထိုင္ဝမ္တို႔၊ ဂ်ပန္တို႔၊ ဖိလစ္ပိုင္တို႔ အပါအဝင္ အာရွ ပစိဖိတ္ေဒသ မွာရွိတဲ့ ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ စစ္ေရး သို႔မဟုတ္ မဟာဗ်ဴဟာ စာခ်ဳပ္ေတြ ကေနတစ္ဆင့္ ဆက္ဆံေရး ေႏွာင္ဖြဲ႕မႈေတြ လုပ္ေနပါ တယ္။ ဒီကိစၥေတြကေတာ့ တ႐ုတ္နဲ႔ အေမရိကန္ အၾကားမွာ ယံုၾကည္မႈ အနည္းဆံုး အေျခအေနကို ျဖစ္ေစမယ့္ နယ္ပယ္ ေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ ကမၻာႀကီးဟာ ေဒသတြင္း ျပႆနာအသစ္၊ ကမၻာလံုးဆိုင္ရာ ျပႆနာ အသစ္ေတြ ႀကံဳေတြ႔ေနရတဲ့ ေခတ္သစ္ တစ္ခုကို ဝင္ေရာက္ ေနပါၿပီ။ အဲဒီေခတ္သစ္ ကမၻာႀကီးထဲမွာ အစဥ္ အလာပံုစံမ်ဳိး မဟုတ္တဲ့ လံုၿခံဳေရး ဆိုင္ရာ ျပႆနာေတြလည္း ရွိလာပါတယ္။ ဒီနယ္ပယ္ ဟာလည္း ႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကား တိုးမိ တိုက္မိႏိုင္တဲ့ နယ္ပယ္ေတြပါပဲ။ ဂလိုဘယ္လိုက္ေဇးရွင္းေၾကာင့္ ကမၻာႀကီး မွာ ေအဂ်င္စီ အသစ္ေတြ ႏိုင္ငံမဟုတ္ ေသာ သ႐ုပ္ေဆာင္သစ္ေတြ (အယ္လ္ေကဒါ အၾကမ္းဖက္ အဖြဲ႕အစည္း) စသည္ ေပၚထြက္လာသလို စီးပြားေရး ဟာလည္း ကမၻာ့စီးပြားေရး အကူးအေျပာင္း ျဖစ္စဥ္ ေတြကို ျဖစ္လာေစပါတယ္။

ဒီေတာ့ တ႐ုတ္နဲ႔အေမရိကန္ အပါအဝင္ ကမၻာ့ႏိုင္ငံမ်ား အေနနဲ႔ သမား႐ိုးက် မဟုတ္တဲ့ လံုၿခံဳေရးျပႆနာ ေတြ၊ မီဒီယာ၊ နည္းပညာ၊ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး စတဲ့ မ်က္ႏွာစာ ေပါင္းစံုကေန ထြက္ေပၚ လာေနတဲ့ စိန္ေခၚမႈေတြကို ေျဖရွင္းဖို႔ အတြက္ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

ဒီ လံုၿခံဳေရး ျပႆနာေတြကို ရည္ရြယ္ ေျဖရွင္းႏိုင္ဖို႔ တ႐ုတ္နဲ႔ အေမရိကန္တို႔ ဘာေတြ လုပ္ႏိုင္မယ္ ထင္ပါသလဲ။

တ႐ုတ္နဲ႔ အေမရိကန္ၾကားမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ အဓိက အျငင္းပြားမႈေတြကို ေျဖရွင္းဖို႔ ဆိုရင္ တ႐ုတ္ေခါင္းေဆာင္ ေဟာင္း တိန္႔ေရွာင္ဖိန္ရဲ႕အဆိုျပဳခ်က္ ဟာ လက္ေတြ႔က်ဆဲပါပဲ။ သူေျပာတာ က "ထိုင္ဝမ္လို အေရွ႕တ႐ုတ္ပင္လယ္ ပိုင္နက္ အျငင္းပြားမႈ ကိစၥမ်ဳိးေတြဟာ သူ႔ထက္ပိုႀကီးတဲ့ အေရးကိစၥေတြ အတြက္ ေဘးဖယ္ ထားသင့္ပါတယ္" လို႔ ဆိုတာမ်ဳိးပါ။

ေနာက္ၿပီးေတာ့ ၁၉၇၂ ခုႏွစ္က တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကို အလည္အပတ္သြား ေရာက္ခဲ့တဲ့ အေမရိကန္သမၼတ ရစ္ခ်က္နစ္ဆင္က တ႐ုတ္ေခါင္းေဆာင္ႀကီး ေမာ္စီတုန္းနဲ႔ ေတြ႔တုန္း ထိုင္ဝမ္ကိစၥ ေဆြးေႏြးတဲ့ အခါ တ႐ုတ္ေခါင္းေဆာင္ႀကီး ေမာ္စီတုန္းက "ထိုင္ဝမ္က ေသးေသး ေလးပါဗ်ာ။ ကမၻာႀကီးက အႀကီးႀကီး" ဟု ျပန္လည္ ေျပာၾကားခဲ့တာေတြက လက္ေတြ႔ က်တယ္ေျပာရမယ္။

တ႐ုတ္နဲ႔ အေမရိကန္ၾကားမွာ ရွိေနတဲ့ အစဥ္အလာ လံုၿခံဳေရးျပႆနာ ဟာ အခုမွေပၚလာတဲ့ ျပႆနာအသစ္ မဟုတ္သလို ခ်က္ခ်င္း လက္ငင္းႀကီး ေျဖရွင္းလို႔လည္း မရႏိုင္ပါဘူး။ ဒါ့အျပင္ စီးပြားေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ မႈတို႔၊ သံတမန္ေရး အျငင္းပြားမႈတို႔၊ တျခားအဓိကက်တဲ့ စိန္ေခၚမႈေတြနဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္လိုက္ရင္ ဒီျပႆနာ ေတြဟာ အဲဒီေလာက္လည္း အေရးမႀကီးသလို၊ အဲဒီေလာက္လည္း အေဆာတလ်င္ ေျဖရွင္း ရမယ့္ျပႆနာေတြ မဟုတ္ပါဘူး။

ဒါေၾကာင့္မို႔ တ႐ုတ္၊ အေမရိကန္ နဲ႔ ဂ်ပန္တို႔ အေနနဲ႔က အစဥ္အလာ ပိုင္နက္ အျငင္းပြားမႈေတြကို ေဘးဖယ္ ထားသင့္ပါတယ္။ ဥပမာအေနနဲ႔ တ႐ုတ္နဲ႔ ဂ်ပန္ အျငင္းပြားေနတဲ့ ဒိုင္အိုယု သို႔မဟုတ္ ဆန္ကကူကြၽန္း ကိစၥလိုဟာမ်ဳိး၊ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ ပိုင္နက္ အျငင္းပြားမႈလို ဟာမ်ဳိးေပါ့။ ဒါမ်ဳိးေတြကို ခဏေဘးဖယ္ထားၿပီး လတ္တေလာ အေရးတႀကီး ေျဖရွင္းရ မယ့္ သမား႐ိုးက် မဟုတ္တဲ့ လံုၿခံဳေရး ျပႆနာေတြကိုပဲ ပူးေပါင္း ေျဖရွင္းသင့္ ပါတယ္။ ဒီလို ေျဖရွင္းျခင္း အားျဖင့္ တ႐ုတ္ေရာ၊ အေမရိကန္ေရာ တျခား ႏိုင္ငံေတြ အတြက္ပါ အက်ဳိးေက်းဇူး ရွိေစမွာပါ။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ တ႐ုတ္ေရာ၊ အေမရိကန္ေရာဟာ စစ္ေအးကာလ အျမင္မ်ဳိးနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ ေနတာေတြ၊ ႏိုင္ငံတခ်ဳိ႕နဲ႔ အထူးမဟာမိတ္ ဖြဲ႕ေနတာမ်ဳိးေတြကို ရပ္တန္းက ရပ္သင့္ပါတယ္။ အဲဒီလိုလုပ္ေနမယ့္ အစား ႏွစ္ႏိုင္ငံစလံုး အေနနဲ႔ ေဒသတြင္း လံုၿခံဳေရးလို ကိစၥမ်ဳိးေတြမွာ ပူးေပါင္း လုပ္ေဆာင္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

အဲဒီလုိ ပိုင္နက္ အျငင္းပြားမႈလို သမား႐ိုးက် လံုၿခံဳေရး ျပႆနာေတြက ေနာက္ဆံုး မွာေတာ့ ေျဖရွင္းဖို႔ နည္းလမ္း ရွာေတြ႔လာမွာပါ။ စိတ္ရွည္ဖို႔ေတာ့ လိုတာေပါ့။ ေနာက္တက္လာမယ့္ မ်ဳိးဆက္ေတြ ကလည္း ပိုေတာ္ၾကမွာပဲ ေလ။ တ႐ုတ္-အေမရိကန္ ဆက္ဆံေရး ဟာ ကမၻာမွာ အေရးပါဆံုးေသာ ႏွစ္ႏိုင္ငံ ဆက္ဆံေရး ျဖစ္မယ္ဆိုရင္ တ႐ုတ္နဲ႔ အေမရိကန္ ေခါင္းေဆာင္ေတြ အၾကား မွာရွိတဲ့ ယံုၾကည္မႈဟာ အလြန္ အေရးႀကီးတာေပါ့။ တကယ္လို႔ အေမရိကန္က တ႐ုတ္ကို ႀကိဳတင္ အသိမေပးဘဲ ထိုင္ဝမ္ ကို လက္နက္ေတြ ဆက္ေရာင္းေနရင္၊ တိဘက္ေခါင္းေဆာင္ ဒလိုင္းလားမားနဲ႔ ေတြ႔ေနမယ္ ဆိုရင္၊ ဒါမွမဟုတ္ အေမရိကန္ အေနနဲ႔ သူ႔ရဲ႕စစ္ေအးေခတ္က မဟာမိတ္ ေတြနဲ႔ပဲ အေစးကပ္ေနမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ တ႐ုတ္အေနနဲ႔က အဲဒီအေျခအေနကို အဆိုး စာရင္းထဲ ထည့္မွာပဲ။ ဒီေတာ့ ႏွစ္ႏိုင္ငံ ေခါင္းေဆာင္သစ္ေတြ အေနနဲ႔ တစ္ဖက္နဲ႔ တစ္ဖက္ နားလည္မႈ လြဲမယ့္ ကိစၥမ်ဳိး အဓိက ဦးတည္ ေျဖရွင္းသင့္တယ္။

ဒီေရးရာ နယ္ပယ္ေတြမွာလည္း တိုးတက္မႈေတြ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ - ထိုင္ဝမ္ ကိစၥဟာ တ႐ုတ္နဲ႔ အေမရိကန္ၾကားမွာ အရင္က လံုးဝ အထိမခံတဲ့ ကိစၥမ်ဳိးပါ။ ဒါေပမဲ့ တျဖည္း ျဖည္းနဲ႔ ဒီကိစၥအေပၚ သေဘာထားတင္းမာ တာမ်ဳိးေတြ နည္းလာတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒီလိုပဲတ႐ုတ္နဲ႔ ဂ်ပန္ၾကားမွာ အျငင္းပြား ေနတဲ့ ဒိုင္အိုယု သို႔မဟုတ္ ဆန္ကကူ ကြၽန္းစုအေရး ဆိုရင္လည္း တျဖည္းျဖည္း တင္းမာမႈေတြ ေလ်ာ့လာ ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီျပႆနာက ျပည္သူေတြနဲ႔ မီဒီယာ ေတြမွာ အထိမခံတဲ့ ကိစၥျဖစ္ေနေပမယ့္ ႏွစ္ႏိုင္ငံစလံုး အေနနဲ႔က စီးပြားေရးျပန္လည္ ေကာင္းမြန္ဖို႔ ကိုသာ ဦးစားေပးၾကမွာပါ။

တ႐ုတ္ ေခါင္းေဆာင္သစ္ ရွီက်င္းပင္း နဲ႔ အေမရိကန္သမၼတ အိုဘာမားရဲ႕ ဒုတိယ ေျမာက္ သမၼတသက္တမ္းမွာ ႏွစ္ႏိုင္ငံရဲ႕ ႏိုင္ငံျခားေရး မူဝါဒအ ေျပာင္းအလဲက ဘာျဖစ္လာႏိုင္မယ္ ထင္သလဲဗ်။

ကြၽန္ေတာ့္ အထင္ေတာ့ အေမရိကန္ သမၼတ အိုဘားမားရဲ႕ ဒုတိယ သက္တမ္းက သူ႔ရဲ႕ပထမ သက္တမ္းထက္ ပိုၿပီး လြယ္ကူမယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ ၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္တုန္းကေတာ့ သူက သမၼတသစ္လည္း ျဖစ္တယ္၊ ၿပီးေတာ့ ဒီလို အဆင့္ျမင့္တဲ့ ရာထူးမ်ဳိး၊ သူအရင္က တာဝန္မယူဖူး ေသးဘူးေလ။ ေနာက္ၿပီး သူအိမ္ျဖဴေတာ္ ကို ေရာက္ေတာ့ ဘ႑ာေရး အက်ပ္အတည္း ျပႆနာကိုပဲ အေရးတယူ ေျဖရွင္းခဲ့ရ တာေလ။ အခုအခ်ိန္ကေတာ့ သူ႔ရဲ႕ဒုတိယ သမၼတ သက္တမ္းလည္း ျဖစ္တယ္၊ ေလးႏွစ္ ေလာက္လည္း သမၼတ အေတြ႔အႀကံဳရွိ ထားၿပီးၿပီ ဆိုေတာ့ ျပႆနာေတြ၊ေရးရာ ကိစၥေတြကို တျခား ကမၻာ့ေခါင္းေဆာင္ ေတြလိုပဲ သိတဲ့သူတစ္ေယာက္ ျဖစ္လာ ၿပီေလ။ သူ႔ရဲ႕အစီအစဥ္ ေတြဟာ အရင္ ကထက္ ပိုၿပီး လက္ေတြ႔က်မယ္၊ ပိုၿပီး ေၾကာင္းက်ဳိး ဆီေလ်ာ္မႈ ရွိပါလိမ့္မယ္။

ဒီေတာ့ တ႐ုတ္တို႔ အာရွတို႔နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အိုဘားမားရဲ႕ ႏိုင္ငံျခားေရး မူဝါဒဟာ သိပ္ၿပီး အဆက္အစပ္မဲ့တာ မ်ဳိးေတြ မျဖစ္ေလာက္ပါဘူး။ အခု အခ်ိန္ကာလဟာ တ႐ုတ္နဲ႔ အေမရိကန္ အၾကားမွာ စစ္ေအးတိုက္ပြဲ အသစ္လည္း မဟုတ္ပါဘူး။ ျဖစ္ဖို႔လည္း မလိုပါဘူး။ လိုအပ္ေနတာက ခ်ိန္ညႇိမႈ ျပဳလုပ္ဖို႔ လိုတာပါ။ အိုဘားမား အေနနဲ႔ ႀကီးသည္ ငယ္သည္မေရြး အာရွႏိုင္ငံေတြနဲ႔ အဆက္အသြယ္ လုပ္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

အိုဘားမားခ်ိန္ညႇိဖို႔ လိုတဲ့ကိစၥက အေမရိကန္ရဲ႕“အာရွမ႑ိဳင္” ဆိုတဲ့ကိစၥ ကို အဓိပၸာယ္ ဖြင့္ဆိုတာပါ။ အေမရိကန္ က အာရွမ႑ိဳင္ ဆိုၿပီး ေၾကညာလိုက္တဲ့ အခါမွာ အာရွႏိုင္ငံဆီကို မွားယြင္းတဲ့ အခ်က္ျပ သေကၤတ ျပလိုက္သလို ျဖစ္သြား ပါတယ္။ အာရွႏိုင္ငံေတြ အေနနဲ႔ အေမရိကန္ ဘက္က ေနရမွာလား၊ တ႐ုတ္ဘက္က ေနရမွာလားဆိုတဲ့ အက်ပ္အတည္းမ်ဳိးကို ႀကံဳေတြ႔ခဲ့ရပါ တယ္။ အေမရိကန္သမၼတ အိုဘားမား အေနနဲ႔ သူ႔ရဲ႕သမၼတ ဒုတိယသက္တမ္း ေလးႏွစ္ အတြင္းမွာ ဒီကိစၥအေပၚ ကိုင္တြယ္ ေျဖရွင္းသင့္ပါတယ္။

တ႐ုတ္ ေခါင္းေဆာင္သစ္ အေနနဲ႔ လည္း သူ႔ရဲ႕အာရွေဒသမွာရွိတဲ့ ဂ်ပန္ လို၊ ႐ုရွားလို၊ အိႏၵိယလို အိမ္နီးခ်င္း ႏိုင္ငံမ်ဳိးေတြ အေပၚမွာ အာ႐ံုစိုက္ပါ လိမ့္မယ္။ ကြၽန္ေတာ္ ခံစားမိတာက ေတာ့ တ႐ုတ္ဟာ အေမရိကန္နဲ႔ ဆက္ဆံေရးကို အေရးႀကီးမွန္းသေဘာ ေပါက္ေပမယ့္ သူ႔ရဲ႕အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံ ေတြနဲ႔ ဆက္ဆံေရး ေကာင္းမြန္ေအာင္ ထိန္းသိမ္းဖို႔ကိစၥမွာ သိပ္လုပ္တာ မေတြ႔ရဘူး။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံျခားေရး မူဝါဒ ဟာ အာရွေဒသတြင္းမွာ ပိုၿပီးဟန္ခ်က္ ညီတဲ့၊ ပိုၿပီး ပူးေပါင္းမႈရွိတဲ့၊ ပိုၿပီး က်ယ္ျပန္႔တဲ့ မူဝါဒမ်ဳိး ျဖစ္သင့္ပါတယ္။

တ႐ုတ္နဲ႔ အေမရိကန္တို႔ရဲ႕ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ကိစၥမွာ ဘယ္အရာေတြ က အတားအဆီး ျဖစ္ေနတာပါလဲ။

တ႐ုတ္မွာ အေမရိကန္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံ မႈေတြ တိုးၿပီး မလုပ္ေတာ့တာရဲ႕အေၾကာင္း အရင္း တစ္ခ်က္က အေမရိကန္ အေနနဲ႔ ျပည္တြင္းကို ပိုၿပီး အာ႐ံုက်လာတာ ကိုယ္က်ဳိးစီးပြား ကာကြယ္ေရးမ်ဳိး အထိ ျဖစ္လာတဲ့ တိမ္းၫြတ္ခ်က္ေတြ ေၾကာင့္ပါ။ အေမရိကန္ အေနနဲ႔ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈနဲ႔ နည္းပညာ ပူးေပါင္းမႈကိစၥ ဒီႏွစ္ခုစလံုး မွာ ပိုၿပီး လမ္းဖြင့္ထားတာမ်ဳိး လုပ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒီလို ဖြင့္ေပးျခင္း အားျဖင့္ အေမရိကန္ စီးပြားေရးနဲ႔ အေမရိကန္မွာ အလုပ္အကိုင္ ရရွိမႈကိုေရာ ေထာက္ကူ ေပးႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ ေနာက္ၿပီး တ႐ုတ္ နဲ႔ နည္းပညာပူးေပါင္းမႈက ႏွစ္ႏိုင္ငံလံုး ရဲ႕ကုန္သြယ္ေရး ညီမွ်မႈကို အားေပး ပါလိမ့္မယ္။

ဒီေနရာမွာ ထပ္ျဖည့္ေျပာရရင္ ေတာ့ ႏိုင္ငံျခား ကုမၸဏီေတြ အေနနဲ႔ တ႐ုတ္မွာ ဘယ္လို စီးပြားေရး လုပ္ရမယ္ ဆိုတာ ေလ့လာေနဆဲ အဆင့္မွာပဲ ရွိပါ ေသးတယ္။ တ႐ုတ္မွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံ ထားၾကတ့ဲ အေမရိကန္ ကုမၸဏီေတြ၊ ဂ်ပန္ ကုမၸဏီေတြ၊ ဂ်ာမနီကုမၸဏီေတြ အေနနဲ႔ တခ်ဳိ႕ေအာင္ျမင္ၾကသလို၊ တခ်ဳိ႕ ေအာင္ျမင္မႈ မရၾကပါဘူး။

ဒီလို အခက္အခဲႀကံဳရတဲ့ အေၾကာင္းကေတာ့ တစ္ခါတစ္ရံမွာ နည္းပညာပိုင္း ေၾကာင့္ပါ။ ဒါတင္ မကေသးဘူး။ တ႐ုတ္ေဈးကြက္၊ တ႐ုတ္ယဥ္ေက်းမႈ၊ တ႐ုတ္လူမ်ဳိးေတြ ရဲ႕အႀကိဳက္ေတြ မတူၾကတာကလည္း အေၾကာင္းရင္း တစ္ရပ္ပါ။ တ႐ုတ္မွာ စီးပြားေရး ဘယ္လိုလုပ္မလဲ ဆိုတဲ့ ကိစၥ ဟာ ႏိုင္ငံျခား ကုမၸဏီေတြ ရင္ဆိုင္ေနရ တဲ့ျပႆနာ တစ္ခုပါ။

ဒီလိုပါပဲ တ႐ုတ္ ကုမၸဏီေတြ အေနနဲ႔လည္း အေမရိကန္မွာ ရင္းႏွီး ျမႇဳပ္ႏွံရာမွာ အခက္ ေတြ႔ေနၾကပါတယ္။ အေၾကာင္းကေတာ့ တ႐ုတ္ ကုမၸဏီေတြ အေနနဲ႔ ကမၻာ့ ေဈးကြက္မွာ ဝင္ေရာက္ လႈပ္ရွားႏိုင္ဖို႔ ရာမွာ အေတြ႔အႀကံဳနည္း ပါးေသးတာ ေၾကာင့္ပါ။ ဒီေတာ့ အေမရိကန္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ပတ္ဝန္းက်င္မွာ အသားက် ဖို႔ရာ အတြက္က တ႐ုတ္ကုမၸဏီေတြ အေနနဲ႔ အခ်ိန္ပို လိုအပ္ပါတယ္။ ဒီလို အခ်ိန္ရဖို႔ အတြက္ အေမရိကန္ အစိုးရအေနနဲ႔ တ႐ုတ္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ေတြကို ျငင္းပယ္ တာမ်ဳိး မလုပ္သင့္ပါဘူး။

ဒီေတာ့ တ႐ုတ္ေရာ အေမရိကန္ပါ ခ်ိန္ညႇိမႈေတြ လုပ္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ လက္ရွိ အခ်ိန္မွာေတာ့ တ႐ုတ္မွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမယ့္ အေမရိကန္ ကုမၸဏီေတြ အတြက္ေရာ၊ အေမရိကန္မွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမယ့္ တ႐ုတ္ ကုမၸဏီေတြ အတြက္ေရာ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္း ႏိုင္မယ့္ မူေဘာင္ မရွိေသးပါဘူး။ ႏွစ္ႏိုင္ငံ စလံုးမွာက အဲဒီရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ အတြက္ ျပႆနာ တစ္ခုခ်င္း စီကိုသာ သီးျခား ကိုင္တြယ္ ေနၾကတာပါ။ ဒီလိုျဖစ္ေနတာက ကမၻာ့အင္အားႀကီး ႏွစ္ႏိုင္ငံ အတြက္ ေကာင္းတယ္လို႔ မေျပာႏိုင္ ပါဘူး။

Ref: Promise and Pitfalls of the U.S.-China Relationship

Ref:thevoicemyanmar

လူထုမေျပာင္းဘဲ တိုင္းျပည္ မေျပာင္းႏိုင္ပါ

ေဒၚစုက လူထုကိုေျပာပါတယ္။ တုိင္းျပည္ဘယ္ေတာ့ ေျပာင္းမလဲဆိုတာ သိဖို႔ကိုယ့္ ဘာသာျပန္ေမးပါ။ ကိုယ္ဘယ္ေတာ့ ေျပာင္းမလဲ၊ ကိုယ့္စိတ္ဘယ္ေတာ့ေျပာင္းမလဲ၊ တုိင္းျပည္အတြက္ ဘယ္ေတာ့အလုပ္လုပ္မလဲဆိုတဲ့ အေပၚမူတည္ပါတယ္လို႔လူထုကိုေျပာသြားပါတယ္။ လူထုေျပာင္းမွ တုိင္းျပည္ေျပာင္းမယ္လို႔ ဆိုလိုတာပါ။ လူထုမေျပာင္းရင္ဘယ္ အစိုးရပဲအုပ္ခ်ဳပ္သည္ ျဖစ္ေစ၊ ဘယ္ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒနဲ႔အုပ္ခ်ဳပ္သည္ျဖစ္ေစ၊ဘယ္ေလာက္အားေကာင္းတဲ့အတုိက္အခံပဲရွိပါေစ တုိင္းျပည္ က အေကာင္းဘက္ကိုဦးတည္ၿပီး (အမွန္တကယ္ ျပည့္ျပည့္ဝဝ) ေျပာင္းလဲဖို႔လံုးဝမျဖစ္ႏုိင္ဘူးလို႔ ေျပာခ်င္တာျဖစ္ပါတယ္။

မွန္ပါတယ္။ လူထုက ေျပာင္းလဲမယ္ဆိုရင္၊ လူထုက မိမိအတၱအက်ဳိးစီးပြားနဲ႔တြဲယွဥ္ၿပီး မိမိတို႔ မွီတင္းေနထိုင္တဲ့လူ႔အဖြဲ႕အစည္းရဲ႕အက်ဳိးစီးပြားကိုတတ္စြမ္းသေလာက္ပါဝင္ထမ္းေဆာင္ႀကိဳးပမ္း ၾကမယ္ ဆိုရင္ အစိုးရလည္းေျပာင္းရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးလည္းေျပာင္းရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အေျခခံဥပေဒ ဆိုတာလည္းေျပာင္းရမွာျဖစ္ပါတယ္။ လူေနမႈစနစ္လည္း ေျပာင္းရမွာ (တိုးတက္ျမင့္မား လာရမွာ) ျဖစ္ပါတယ္။

လူထုက တကယ္ေျပာင္းရင္ ဒီမိုကေရစီ လူ႔ေဘာင္လည္း (အလ်င္အျမန္) ေပၚေပါက္လာမွာ ျဖစ္ၿပီး ဘယ္ေတာ့မွ ျပန္လည္ ဆံုး႐ံႈးမွာ မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ တိုင္းျပည္ရဲ႕ အနာဂတ္ဟာ လူထု လက္ထဲမွာပဲ လံုးလံုးလ်ားလ်ား ရွိေနတာပါ။လူထုကသာ ကိုယ့္ၾကမၼာ ကိုယ္ဖန္တီးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။အစိုးရဆိုတာ စနစ္ေတြကို ေကာင္း ေအာင္ တည္ေဆာက္ျပဳျပင္ေပးဖို႔ တာဝန္ရွိပါတယ္။ လြတ္လပ္ခြင့္၊ တန္းတူညီမွ်ခြင့္ တို႔ကို ဥပေဒမ်ားျပ႒ာန္းၿပီး၊ ဥပေဒမ်ားျပင္ဆင္ၿပီး ဖန္တီးေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ မတရားအခြင့္ အလမ္းရယူဖို႔ ႀကိဳးစား တဲ့ သူေတြကို ဥပေဒနဲ႔ အညီ တားဆီးေပးဖို႔ အစိုးရမွာ လံုးဝ တာဝန္ရွိပါတယ္။ အရည္အခ်င္း ရွိသေလာက္ တိုးတက္ခြင့္ကို အခြင့္အေရးတန္းတူ ညီမွ်မႈနဲ႔ ျပ႒ာန္းေပးဖို႔ အစိုးရမွာ လံုးဝ တာဝန္ရွိပါတယ္။ မိမိတိုးတက္ေအာင္ျမင္ဖို႔အတြက္ကိုေတာ့လူထုကမိမိတို႔ဘာသာေဆာင္ရြက္ရမွာျဖစ္သလို တစ္ကယ္တမ္း တိုင္းျပည္တိုးတက္ေအာင္ဒီမိုကေရစီျဖစ္ထြန္းေအာင္အဓိကလုပ္ရမွာက လူထုကိုယ္တိုင္ပဲ ျဖစ္ပါ တယ္။

အခုအခါမွာ ႏိုင္ငံေရးအရ တိုးတက္ျဖစ္ထြန္းမႈေတြ ရွိလာေနပါၿပီ။ အရင္က လံုးဝ ေမွ်ာ္လင့္ မထားတဲ့အေျခခံ ေကာင္းေတြ၊ အေျခ အေန ေကာင္းေတြက တစ္စတစ္စ ျဖစ္ထြန္း လာေနပါၿပီ။ အားလံုး ျပည့္စံုၿပီလို႔ မဆိုလိုပါဘူး။ တစ္ကယ္တမ္း လူထု ရရွိရမယ့္ အခြင့္ အေရးေတြ အားလံုး ရေသးတာမဟုတ္ပါဘူး။ ေျပာရရင္ အေျခခံ လူတန္းစား အတြက္ ဘာအခြင့္အလမ္းမွ အမွန္တကယ္ ရရွိေသး တာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒီမိုကေရစီ ႏိုင္ငံလည္း ျဖစ္ေသးတာမဟုတ္ပါဘူး။ အစိုးရ ကိုယ္တိုင္က ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံ အျဖစ္ေရာက္ဖို႔ ခရီးရွည္ႀကီး ခ်ီတက္ၾကရ ဦးမယ္လို႔ ေသေသခ်ာခ်ာ ေျပာထားတာလည္း ရွိပါတယ္။အစိုးရက ဘယ္ေလာက္ပဲ လုပ္လုပ္ လူထု မပါလာရင္ ဘယ္လိုမွ အလုပ္ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ လူထု တစ္ရပ္လံုးက တတ္စြမ္းသေလာက္ ဝိုင္းဝန္း လုပ္ကိုင္ ေဆာင္ရြက္ၾကမွသာ လုိရာခရီးကို ေရာက္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီမိုကေရစီ ႏိုင္ငံအျဖစ္ ထူေထာင္မယ္ ဆိုတဲ့ ရည္မွန္းခ်က္နဲ႔ အခု လုပ္ကိုင္ ေဆာင္ရြက္ေနတာေတြ ကလည္း တကယ္ေတာ့ လူထုရဲ႕ သေဘာထား ဆႏၵကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေနတာသာ ျဖစ္ပါတယ္။လူထု တစ္ရပ္လံုးက ဒီမိုကေရစီ စနစ္ကိုသာ လိုလားတဲ့ အေၾကာင္း တညီတညြတ္ ထုတ္ေဖာ္ ဆႏၵျပဳခဲ့လို႔သာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီ စနစ္ တည္ေဆာက္ ေနျခင္းရဲ႕ တစ္ခုတည္းေသာ အဓိက အေၾကာင္း ရင္းလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ လူထုက အခု တိုင္းျပည္ တည္ေဆာက္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္မွာ တက္တက္ၾကြၾကြ ထိထိေရာက္ေရာက္ ပါဝင္ဖို႔ အခ်ိန္ က်ေရာက္ ေနပါၿပီ။

လူထုက ေတာ္သလိုေနရင္ ခရီးက ပိုရွည္သြားႏိုင္႐ံု မကပါဘူး၊ ပန္းတိုင္နဲ႕ေတာင္ လြဲေခ်ာ္ သြားႏိုင္ပါတယ္။လူထု တစ္ရပ္လံုးရဲ႕ ဇြဲ၊ လံု႔လ၊ ဝီရိယ၊ လူထု တစ္ရပ္လံုးရဲ႕စိတ္အား ထက္သန္မႈ၊ လူထုတစ္ရပ္ လံုးရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးျဖစ္စဥ္ႀကီး တစ္ခုလံုးကို စိတ္ပါဝင္စားမႈနဲ႔ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မႈ ျဖင္႔သာ ဒီမိုကေရစီ ႏိုင္ငံဆိုတာ ေပၚထြန္း လာႏိုင္ပါတယ္။

လိုအပ္ခ်က္ေတြ၊ အားနည္းခ်က္ေတြ၊ ျပႆနာေတြ အခက္အခဲ ေတြကိုပဲ ၾကည့္ၿပီး လက္ညႇိဳးထိုး အျပစ္တင္ေနလို႔ အလုပ္ မျဖစ္ႏိုင္ ပါဘူး။ အတိတ္က နစ္နာ ခဲ႔ရတာေတြ၊ ဆံုး႐ႈံး ခဲ့ရတာေတြကို ျပန္ေျပာ ေနလို႔၊ အတိတ္က အမွားေတြကို ထိုင္လက္ညႇိဳးထိုး အျပစ္တင္ေနလို႔ အက်ဳိးထူး တစ္စံုတစ္ရာ မရႏိုင္ပါဘူး။ ဒီမိုကေရစီ အခြင့္ အေရးေတြကို လူသန္းေျခာက္ဆယ္ လံုး အတူတကြ ေဝမွ် ခံစားၾကမယ္ဆိုတဲ့ စိတ္မ်ဳိး ထားႏိုင္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ဟိုလူေတာ့ အခြင့္အေရးေတြ မရရဘူး၊ ဒီလူ ကိုေတာ့ အခြင့္အေရးေတြ မေပးႏိုင္ဘူး ဆိုတဲ့စိတ္ေတြ ရွိေနသမွ်ေတာ့ ဒီမိုကေရစီ မရမွာ ေသခ်ာပါတယ္။ အတိတ္က အမွား လုပ္ခဲ့တာေတြကို အဲဒီအမွားေတြ လုပ္ခဲ့မိသူ ေတြေရာ၊ အဲဒီအမွားေတြေၾကာင့္ ထိခိုက္ နစ္နာခဲ့ရသူ ေတြကပါ သင္ခန္းစာအျဖစ္ ရယူသင့္ပါတယ္။ ေနာင္ တစ္ခ်ိန္မွာ အတိတ္က အမွားေတြ ျပန္မမွားၾကဖို႔ပဲ လိုပါတယ္။အတိတ္ကလို ျပန္မခံစားရဖို႔ လိုပါတယ္။ အၿငိဳးသံသရာ၊ အာဃာတ သံသရာထဲ မနစ္မြန္းၾကမွသာ၊ ရင့္က်က္တဲ့ သေဘာထား ျမင္႔ျမတ္ တဲ့၊ ခြင့္လႊတ္တဲ့ လူထုျဖစ္မွသာ ဒီမိုကေရစီ ဆိုတာျဖစ္ထြန္းမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အၿငိဳး အာဃာတေတြ က်န္ေနေသးရင္ သံသယေတြက က်န္ေနၿပီး ယံုၾကည္မႈကို ဘယ္လိုမွ တည္ေဆာက္လို႔ ရႏိုင္ မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ယံုၾကည္မႈ တည္ေဆာက္လို႔မွ မရရင္ စည္းလံုး ညီညြတ္မႈ ဆိုတာလည္း ဘယ္လိုမွ ျဖစ္ေပၚလာမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ တိုးတက္တဲ့ သာယာဝေျပာတဲ့ ဒီမိုကေရစီ လူ႔ေဘာင္ကို စည္းလံုး ညီညြတ္မႈျဖင့္သာ ရရွိႏိုင္ပါတယ္။

ဘာေၾကာင့္ ဒါကိုေျပာရသလဲဆိုေတာ့ ဒီမိုကေရစီေရးအတြက္ ခလုတ္ကန္သင္းေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ အေၾကာင္းတရားေတြမို႔ပါ။ တန္ဖိုးရွိတဲ့ အခ်ိန္ေတြကို တိုင္းျပည္ ထူေထာင္ေရးအတြက္သာ အသံုးျပဳ သင့္ပါတယ္။ အစစအရာရာေနာက္က်ေနတဲ့ တိုင္းျပည္ကို လူတန္းေစ့ဖို႔ဆိုတာ အခ်ိန္ကိုအက်ဳိးရွိရွိ သံုးႏိုင္ဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။ လူမ်ဳိးစုတစ္ရာေက်ာ္ေလာက္ ကြဲျပားေနတဲ့ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းမွာ စည္းလံုး ညီညြတ္မႈကို ႀကိဳးစားပမ္းစား တည္ေဆာက္မွသာရႏိုင္မွာပါ။ အတိတ္အိပ္မက္ဆိုးႀကီး ကေန ႐ုန္းထြက္ၿပီး အနာဂတ္ကို မ်က္ျခည္ မျပတ္ဘဲ ပစၥဳပၸန္မွာ အားထုတ္ ႀကိဳးပမ္းၾကရ ပါလိမ္႔မယ္။
လက္ရွိ ႏိုင္ငံေရး ျဖစ္စဥ္ထဲ လူထု ပါဝင္မႈက အားရစရာ မရွိ လွေသးဘူးလို႔ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေျပာခြင့္ျပဳပါ။ လူထုက အခုထက္ ပိုၿပီးဝင္ဖို႔ လိုပါတယ္။ အေျခအေနေတြ ဘယ္ေလာက္ပဲ ဆိုးေနပါေစ၊ လူထုက ကိုယ့္တာဝန္ ကိုယ္ေက်ဖို႔ ႀကိဳးစားၾကေစ လိုပါတယ္။

အက်င့္ပ်က္ ျခစားမႈေတြကိုလက္ညႇိဳးထိုးၿပီး အဲဒါေတြေၾကာင့္ လုပ္လည္းမထူးပါဘူးလို႔ ေဘးဖယ္ မေနၾကပါနဲ႔။ ျခစားမႈေတြပေပ်ာက္ေအာင္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ လုပ္ၾကရမွာပါ။ ငါးႏွစ္၊ ဆယ္ႏွစ္နဲ႔ ေျပလည္မယ့္ ျပႆနာ မဟုတ္ပါဘူး။

ေသခ်ာတာကေတာ့ လူထုမပါရင္ဘယ္ေတာ့မွေျပလည္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ တစ္ေယာက္ခ်င္း စီက တတ္ႏိုင္သေလာက္ ဝုိင္းလုပ္ ၾကရပါလိမ့္မယ္။ အျမင္မေတာ္တာေတြ႔ရင္ စာေရးၿပီးအစိုးရဆီပို႔ရင္ ဒါဟာ တစ္ပိုင္တစ္ႏိုင္ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ရာ ေရာက္ပါတယ္။
တိုင္လည္းအလကားပဲလို႔ မယူဆေစခ်င္ပါဘူး။ အစိုးရကိုယ္တိုင္ကအက်င့္ပ်က္ျခစားမႈကို တိုက္ဖ်က္လိုတဲ့ စိတ္ဆႏၵ ရွိေနပါၿပီ။လူထုပါရင္ ျမန္သြားပါလိမ့္မယ္။

ဘတ္စ္ကားစီးလို႔ စပယ္ယာက မတရားေဟာက္ရင္ ၿငိမ္မခံပါနဲ႔။ လူေတြက်ပ္သပ္ေနေအာင္တင္ရင္လည္း ခရီးသည္ကေျပာခြင့္ ရွိပါတယ္။ ေျပာဖို႔တာဝန္ရွိပါတယ္။ အားလံုးကေနသာသလိုေနတာ က်င့္သားရေန ေတာ့ အခုျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြလုပ္မွ အေျခအေနေတြကပိုဆိုးလာတာေတြ႔ရပါတယ္။ ကားေပၚမွာ တိုင္ လို႔ရတဲ့ ဖုန္းနံပါတ္ေတြ ေရးထားေပမယ့္ ဘယ္သူကမွ ဘယ္တုန္းက မွ ဖုန္းဆက္တိုင္တာ မႀကံဳဖူးပါဘူး။ တိုင္လို႔လည္း အလကားပါပဲ ဆိုတဲ့ စိတ္နဲ႔ ေနၿမဲတိုင္းေန ခံၿမဲတိုင္း ခံေနၾကတာပါပဲ။ မခံရင္ မလုပ္ရဲပါဘူး။ ျပန္ေဟာက္ရင္ စပယ္ယာေတြက ၿငိမ္သြားတာ မ်ားပါတယ္။ ခံေနရင္လည္း ပိုလုပ္တတ္တာ အားလံုး အသိပါ။ အမွန္တရား မွန္း သိလို႔ ေျပာသင့္ ေျပာထိုက္တာကို ေျပာရမယ့္ အခ်ိန္မွာ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ေျပာတာလည္း လူ႔အဖြဲအစည္း အတြက္ ကိုယ့္မွာရွိတဲ့ တာဝန္ကို ထမ္းေဆာင္တာပဲ ဆိုတာ နားလည္ဖို႔လိုပါတယ္။ ေျပာရမယ့္ ဟာကို ျပႆနာ ကင္းေအာင္ဆိုၿပီး မေျပာဘဲ ေနတာဟာလည္း တာဝန္ ပ်က္ကြက္တာ ဆိုတာ သိဖို႔လိုပါတယ္။ အားလံုး ဝိုင္းမျပဳျပင္ဘဲနဲ႔ ေတာ့ အစိုးရခ်ည္းပဲ ဘယ္လိုမွ အလုပ္ျဖစ္ေအာင္ လုပ္လို႔ မရတာ ေသခ်ာပါတယ္။ အလြန္အကြၽံ ပ်က္စီးေနတဲ့ တိုင္းျပည္ကို အစိုးရက ပဲ အေကာင္းပကတိ ျဖစ္ေအာင္ မျပင္ႏုိင္တာ ေသခ်ာပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရး ပါတီေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြ ကပဲ အေကာင္းပကတိ ျဖစ္ေအာင္ မျပင္ႏိုင္တာ ေသခ်ာပါတယ္။ တျခားတိုင္းျပည္က အကူအညီေတြ သက္သက္ နဲ႔လည္း အေကာင္းပကတိ ျဖစ္ေအာင္ မျပင္ႏိုင္တာ ေသခ်ာပါတယ္။

ရပ္ကြက္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးေတြ ေရြးေတာ့လည္း အိမ္ေထာင္ဦးစီး ေတြ အားလံုး စံုစံုညီညီ သြားၿပီး မဲေပးတဲ့ ရပ္ကြက္ရယ္လို႔ မၾကားမိ ပါဘူး။ ဒါ ဘာေၾကာင့္လဲ ဆိုေတာ့ အရင္ေခတ္ အဆက္ဆက္က ဘယ္လိုပဲ မဲေပးေပး အလကားပဲ ၊ သူတို႔တင္ခ်င္တဲ့သူ တင္တာပဲ ဆိုတဲ့ အသိက စြဲေနလို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုေတာ့ ျပႆနာေတြ ေပၚလို႔အသံ ေတြ ထြက္လာပါတယ္။ အားလံုးက မဲေပးဖို႔ သြားၾကမယ္ဆိုရင္ မဟုတ္တာ လုပ္ခ်င္ရင္ေတာင္ လုပ္လို႔ မရပါဘူး။ ေၾကာက္တာရယ္ ျပႆနာ မျဖစ္ခ်င္တာရယ္၊ အေၾကာင္း မထူးပါဘူးဆိုတဲ့ အယူအဆ ရယ္ေၾကာင့္ မဟုတ္တာ လုပ္ခ်င္တဲ့ လူေတြက အခြင့္အေရး ရသြားတတ္တဲ့ သေဘာရွိပါတယ္။

အေသးအဖြဲလို႔ ထင္ရေပမယ့္ ႏိုင္ငံေရးအရ အေရးႀကီးတဲ့ ကိစၥေတြမွာ လူထုက ပါဝင္ ထမ္းေဆာင္ဖို႔ ပ်က္ကြက္ ေနၾကဦးမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ မဟုတ္တာ လုပ္ခ်င္တဲ့ လူေတြကပဲ ဆက္လက္ မင္းမူ ေနပါလိမ့္ဦးမယ္။

ကန္စြန္းရြက္ စိုက္တဲ့သူက ကန္စြန္းရြက္ တစ္စီးကို ၅၀က်ပ္ ေလာက္ပဲရတဲ့ အခ်ိန္မွာ ေဈးထဲမွာ လက္လီဝယ္ရတဲ့ ေဈးက (လမ္းစရိတ္ ကိုအေၾကာင္းျပၿပီး) ၂၅၀ က်ပ္ ျဖစ္ေနပါတယ္။ လမ္းစရိတ္ကလည္း လိုတာထက္ ပိုေဈးမ်ားေနတာလည္း အမွန္ပါ။ ဒါက အစိုးရမွာ လံုးလံုးလ်ားလ်ား တာဝန္ရွိပါတယ္။ (ဓါတ္ေငြ႕ေတြ အလံုအေလာက္ ေပးႏိုင္ေအာင္ႀကိဳးစားၿပီး သယ္ယူ ပို႔ေဆာင္စရိတ္ က်ေအာင္လုပ္ေပး ဖို႔တာဝန္ရွိပါတယ္။) ဒါေပမဲ့ လမ္းစရိတ္ကုန္လို႔ တင္ရမယ့္ ေဈးထက္ အမ်ားႀကီးပိုတင္ ထားတာက ေဈးသည္ေတြရဲ႕တာဝန္ လံုးလံုး ျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ရက္ အိမ္သံုးစရိတ္ ထက္ အမ်ားႀကီးပိုရ ေအာင္ရွာၿပီး ေန႔တိုင္းႏွစ္လံုးထီ ထိုးေနၾကတာက လူ႔အဖြဲ႔အစည္း အေပၚ မွာေရာ၊ ကိုယ့္မိသားစု အေပၚမွာပါ တာဝန္ မဲ့တဲ့ လုပ္ရပ္ေတြပါ။ လူထုက ရထိုက္တဲ့ အခြင့္အေရးေတြကို ျမန္ျမန္ရဖို႔ ကိုယ္ထမ္းေဆာင္ ရမယ့္ တာဝန္္ေတြ ကိုလည္း မွန္မွန္ကန္ကန္ ထမ္းေဆာင္ ၾကရပါလိမ့္ မယ္။ ေရွာင္သင့္တာကို ေရွာင္တာဟာလည္း တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ျခင္း ျဖစ္တယ္ဆိုတာ သိရွိ နားလည္ၾကဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။

လူထုက ျပဳျပင္ရမယ့္၊ ဆင္ျခင္ရမယ့္၊ အားထုတ္ရမယ့္ အေၾကာင္းျခင္းရာ ေတြက ေရးျပေျပာျပလို႔ မကုန္ႏိုင္တာေၾကာင့္ လူထုကမိမိတို႔ဘာသာ စဥ္းစား ေတြးဆၿပီးျပဳျပင္ ေဆာင္ရြက္ၾကပါလို႔ ေမတၱာ ရပ္ခံပါရေစ။ လူထုတာဝန္ေတြက အစိုးရနည္းတူ အေျမာက္ အျမားရွိ တယ္ဆိုတာ သတိခ်ပ္ဖို႔ လိုပါတယ္။လူထုကသာ ကိုယ့္တာဝန္ ကိုယ္ေက်ရင္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္း တစ္ရပ္လံုး တစ္မုဟုတ္ခ်င္း တိုးတက္ ေျပာင္းလဲ သြားႏိုင္ပါတယ္။(လူထုကသာစည္းကမ္းတက်နည္းလမ္းတက်နဲ႔တက္တက္ၾကြၾကြပါဝင္ ေဆာင္ရြက္ၾက မယ္၊ ျပင္သင့္တာေတြ ျပင္ၾကမယ္ဆိုရင္ အခ်ိန္တိုအတြင္း ဒီမိုကေရစီ ရႏိုင္ပါတယ္။ အခုလက္ရွိ အေနအထားအတိုင္းဆိုရင္ေတာ့အခ်ိန္မ်ားစြာယူရပါလိမ့္ဦးမယ္။) အစိုးရဆိုတာဘယ္ေတာ့မွ လူထု သေဘာထားဆႏၵကို လြန္ဆန္လို႔ မရပါဘူး။

လူထုကိုဆန္႔က်င္တဲ့ အစိုးရဆိုတာလည္း ယာယီအားျဖင့္သာတည္ၿမဲႏိုင္တာပါ။ တစ္နည္းနည္းနဲ႔ ကြယ္ေပ်ာက္သြားရတာခ်ည္းပါပဲ။ လူထုကကိုယ့္ကိုယ္စားတိုင္းျပည္ကိုစီမံခန္႔ခြဲမယ့္ သူေတြကို ေရြးခ်ယ္ခြင့္ ရွိတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ ေတြမွာ မဲ႐ံုကိုအေရာက္ သြားရမယ့္ တာဝန္ရွိပါတယ္။ ေသေသခ်ာခ်ာ ေစ့ေစ့စပ္စပ္ ေရြးခ်ယ္ ဖို႔ တာဝန္ရွိပါတယ္။လူထု ကိုယ္စားလွယ္ေတြက မဟုတ္တာလုပ္ေန ရင္လည္းရဲရဲဝံ့ဝံ့ ျပန္လည္ဖယ္ရွားဖို႔ တာဝန္ရွိပါတယ္။ ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒကို ေသေသခ်ာခ်ာ နားလည္ေအာင္ဖတ္႐ႈေလ့လာဖို႔ တာဝန္ရွိပါတယ္။ အေျခခံ ဥပေဒမွာ အားနည္းခ်က္ အားသာခ်က္ေတြ ရွိပါတယ္။

အားနည္းခ်က္ေတြ အတြက္ ျပင္ရမယ့္ အခ်ိန္ေရာက္ရင္ ျပင္ဖို႔ လိုပါတယ္။ တကယ္တမ္း ကေတာ့ လူထုက အဆင္သင့္ ျဖစ္တာနဲ႔ အေျခခံဥပေဒက မျပင္လို႔ မရပါဘူး။ လူထုအဆင္သင့္ မျဖစ္ရင္လည္း ျပင္ဆင္ဖို႔ ခက္ခဲပါလိမ့္မယ္။ သူမ်ား တကာက အေျခခံ ဥပေဒျပင္ ရမယ္လို႔ ေျပာဆို ေနတာနဲ႔ပဲ ကိုယ္လည္း ေရာေယာင္ၿပီး လိုက္ေျပာ ေနဖို႔ မသင့္ပါဘူး။ သိေအာင္လုပ္ဖို႔ နားလည္ေအာင္ လုပ္ဖို႔ လူထု မွာ တာဝန္ရွိပါတယ္။ လူထုက ႏိုင္ငံေရးအရ အဆင္သင့္ မျဖစ္ေသး ဘဲ ျပင္ဆင္မယ္ ဆိုရင္လည္း အင္အားစုေတြ အၾကားစည္းလံုးမႈ ၿပိဳကြဲျပီး တိုင္းျပည္ကံၾကမၼာ သံသရာတစ္ပတ္လည္႐ံုပဲရွိပါလိမ့္မယ္။

လူထုတစ္ရပ္လံုးက အေျခခံ ဥပေဒကို နားလည္သိရွိသြားတဲ့ ေန႔၊ အမ်ိဳးသားေရး အသိအျမင္ေတြ ျပည့္စံုလာတဲ့ေန႔၊ လူထုတာဝန္ ေက်တဲ့ေန႔မွာ သက္ဆိုင္တဲ့သူေတြ အားလံုးကလည္း ျပင္ဆင္ဖို႔ သေဘာတူတဲ့ အေနအထားကို ေရာက္လာမွာ ေသခ်ာပါတယ္။

စည္းကမ္းမရွိ အမိႈက္မပစ္ဖို႔ လူတိုင္းမွာ တာဝန္ရွိပါတယ္။ ငါတစ္ေယာက္တည္း စည္းကမ္းရွိလို႔ မထူးပါဘူးဆိုတဲ့ အေတြးမ်ဳိး ေဖ်ာက္ၾကပါ။ သူမ်ားက စည္းကမ္း ခ်ဳိးေဖာက္ေနတာ ျမင္ေတြ႔ရ ရင္လည္း တတ္စြမ္းသေလာက္ တားဆီးဖို႔ တာဝန္ရွိပါတယ္။ တရား သျဖင့္ စီးပြား ရွာေဖြၿပီး သမာအာဇီဝ နည္းလမ္းတက် အသက္ေမြး မႈျပဳဖို႔ တာဝန္ရွိပါတယ္။ မတရားသျဖင့္ စီးပြားရွာတဲ့ ဝိသမသမား ေတြကိုလည္း အားေပးအားေျမႇာက္ မလုပ္ဖို႔ တာဝန္ရွိပါတယ္။ ကုန္ ပစၥည္းတစ္ခုကို ဝယ္လိုအားမရွိရင္ မတရားေဈးႏႈန္း သတ္မွတ္ၿပီး ေရာင္းလို႔ လံုးဝမရပါဘူး။ ဝယ္သူရွိမွ ေရာင္းသူ ရွိတာပါ။ မတရား ေရာင္းရင္ မဝယ္ဘဲ ေနရမွာလည္း လူထုတာဝန္ ဆိုတာ နားလည္ရ ပါမယ္။ မတရားတာကို မခံဘူးဆိုတာ လက္ေတြက်က် က်င့္ႀကံ ၾကရပါလိမ့္မယ္။ ကိုယ့္အတၱ အတြက္က်ေတာ့ ေလွ်ာ့ေလွ်ာ့ေပါ့ေပါ့ ေလး စဥ္းစားေနသမွ် ကာလပတ္လံုး မတရားမႈ ေတြက ရွိေနဦးမယ္ ဆိုတာ သတိျပဳၾကဖို႔ လိုပါတယ္။

လူထုဆိုတဲ႔အထဲမွာ အစိုးရ ဝန္ထမ္းမ်ားလည္း ပါဝင္တယ္ ဆိုတာ အထူးေျပာဖို႔ လိုမယ္မထင္ပါ။ အစိုးရက ေျပာင္းေနေပမယ့္ မေျပာင္းခ်င္တဲ့ ဝန္ထမ္းေတြက အမ်ားစု ျဖစ္ေနေသးတယ္ဆိုတာ လည္း စိတ္မသက္သာစရာအေၾကာင္းတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ္က်ဳိးပဲရွာခ်င္ေသးတယ္၊ အမ်ဳိးသားေရးစိတ္ဓါတ္ ဆိုတာကို ရယ္စရာလို႔ပဲ သေဘာထားေနေသးတယ္ဆိုရင္ေတာ့ အစိုးရက အေကာင္အထည္ ေဖၚဖို႔ ႀကိဳးစားေနတာေတြသဲထဲေရသြန္ျဖစ္ကုန္ပါလိမ့္မယ္။ေနာက္တစ္ေခတ္မွာ လူလုပ္မယ့္မ်ဳိးဆက္သစ္ေတြ အတြက္ အခုလူလုပ္ေနတဲ့မ်ဳိးဆက္ကအနစ္နာခံဖို႔လိုပါတယ္။ အေျခခံေကာင္း ေတြကို တည္ေဆာက္ေပးဖို႔လိုပါတယ္။ ငါ့သားငါ့သမီးေတြကို အထုပ္ ႀကီးႀကီးေပးခဲ႔ရင္စိတ္ခ်ရျပီဆိုတ့ဲ ခပ္တိမ္တိမ္အေတြးအေခၚေတြ စြန္႔လႊတ္ျပီး လူ႔အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုလံုးေကာင္းေအာင္ တည္ေဆာက္ေပးခဲ့မွဆင္းရဲသည္ျဖစ္ေစ၊ခ်မ္းသာသည္ျဖစ္ေစအာမခံခ်က္ရွိမယ့္ ဘဝေတြကိုပိုင္ဆိုင္ႏိုင္ မယ္ဆိုတဲ့ အသိတရားေတြ လူတိုင္းမွာကိန္းဝပ္လာမွသာ ဒီမိုကေရစီဆိုတာ ျဖစ္ႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။

လူထုဆိုတဲ႔ စကားရပ္ထဲမွာ သန္း ၆၀ စလံုး အက်ဳံးဝင္ပါတယ္။ ခရီးသည္ကတားလိုက္ရင္ ကားခကို က်သင့္တာထက္ အမ်ားႀကီးပိုေျပာၿပီး တန္ရာတန္ေၾကး ေဈးဆစ္ရင္ခရီးသည္ကို စကားေတာင္ ျပန္မေျပာေတာ့ဘဲ ေမာင္းထြက္သြားတတ္တဲ့ တကၠစီသမားေတြလည္း အက်ဳံးဝင္ပါတယ္။ တကၠစီ မီတာေတြ သံုးရမယ္ဆိုတဲ့ အမိန္႔ထုတ္ၿပီး အမိန္႔ အတိုင္း ထိထိေရာက္ေရာက္ မလုပ္ႏိုင္ဘဲ စည္းကမ္း ဥပေဒေတြကို မျပင္ဘဲ ထားတဲ့ သက္ဆိုင္ရာ လူႀကီးမင္းလည္း အက်ဳံးဝင္ ပါတယ္။ ႏွစ္လံုးထီ တြက္ၿပီး အခ်ိန္ကုန္ စိတ္ေလေနတဲ့ ႏွစ္လံုးထီ ထိုးၿပီး တစ္ေန႔တစ္ျခား လံုး ပါးပါးေနတဲ့ ရပ္ကြက္ထဲက လူေတြလည္း အက်ံဳးဝင္ ပါတယ္။

ရဲကို လိုင္းေၾကးေပးၿပီး ေပၚေပၚထင္ထင္ ေရာင္းေနတဲ့ ႏွစ္လံုးထီဒိုင္ ေတြလည္း အက်ဳံးဝင္ပါတယ္။ လိုင္းေၾကးယူၿပီး မဖမ္းမဆီးဘဲ အမ်ဳိးသားအက်ိဳးစီးပြားကိုပါထိခိုက္တဲ့အထိ မသိက်ဳိးကြၽံ ျပဳေနတဲ့ ရဲအရာရွိ မ်ားလည္းအက်ဳံးဝင္ပါတယ္။အမ်ားျပည္သူပိုင္တဲ့ကတၱရာလမ္းမေပၚကြန္ကရစ္လမ္းမေပၚ ကြမ္းတံေတြးကို အားမနာတမ္းတဗ်စ္ဗ်စ္ေထြးတဲ့လူေတြနဲ႔အဲဒီသူေတြကိုထိထိေရာက္ေရာက္အေရးမယူတဲ႔ႏိုင္ငံ့ဝန္ထမ္း ေတြလည္းအက်ဳံးဝင္ပါတယ္။

လူထုတာဝန္ေတြက ဘယ္ေလာက္မ်ားၿပီး ဘယ္ေလာက္အေျခခံက်တယ္ ဆိုတာ ခုေလာက္ဆို ေတာ္ေတာ္ေလးရိပ္စားမိေလာက္ပါၿပီ။အမ်ဳိးသားေရးစိတ္ဓါတ္နည္းနည္းေမြးလိုက္ႏိုင္မယ္ဆိုရင္လြယ္လြယ္ ေလးနဲ႔လည္း လိုက္နာေဆာင္ရြက္လို႔ ရႏိုင္တာေတြပါ။
အေျခခံကမွစမျပင္ႏိုင္ရင္ ဘာမွတိုးတက္ျဖစ္ထြန္းလာမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ လူထုကခုလိုပဲဆက္ၿပီး ေနသာသလိုေနမယ္၊ ျပဳျပင္ရမွာေတြကို မျပဳျပင္ၾကဘဲ မသိက်ဳိးကြၽံ ျပဳေနမယ္ဆိုရင္ ဒီမိုကေရစီ နဲ႔လည္း ေဝးေနပါလိမ့္ဦးမယ္။ လူထုမေျပာင္းႏိုင္ရင္ အစိုးရေျပာင္းတိုင္းလည္း တိုင္းျပည္မေျပာင္းႏိုင္ပါဘူး။ တိုင္းျပည္မေကာင္းႏိုင္ပါဘူး။ လူထုကသာတကယ္ေျပာင္းပါ၊ တိုင္းျပည္ေသခ်ာေပါက္ ေျပာင္းပါ လိမ့္မယ္။ တိုင္းျပည္ေသခ်ာေပါက္ ေကာင္းပါလိမ့္မယ္။

ပိုက္တင္

Ref:thevoicemyanmar

ျပည္ေတာ္ျပန္သင့္ၿပီလား?

ဒါေတြဖတ္ၿပီးမွေရႊေတြျပည္ေတာ္ျပန္က်ပါလို႔ေျပာခ်င္ပါတယ္  ...
အမွန္တကယ္ေရႊေတြ ျပည္ေတာ္ျပန္သင့္တဲ့အခ်ိန္ေရာက္ေနၿပီလား? အခ်ိန္မေရာက္ေသးပါဘူးလို႔ဘဲ ေျပာရမွာဘဲ! မီးႏွင့္လိုင္းကားေတြဘာမွထူးမလာေသးပါဘူး၊ ဖုန္းေစ်းေတြ၊ကားေစ်းက်လာတာဘဲ ရွိပါ ေသးတယ္၊အခုေတာင္ကားေတြမ်ားလာၿပီး ကားလမ္းၾကပ္လို႔ရံုးတက္ရံုးဆင္းအခ်ိန္ေတြ ပိုေပးေနရတဲဲ့ ဒုကၡေရာက္ေနရၿပီေလ!ကဲ! သင္တကယ္ျပန္ဖို႔စဥ္းစားေနၿပီရင္ ျပန္ၿပီးျမန္မာျပည္ေသခ်ာေလ့လာၾကည့္ ပါအံုးေနာ္! ရမဲ့လစာေတြကေကာ ဒီကနီးပါးရႏိုင္ပါမလား? အိမ္တအိမ္အတြက္ လူေနမႈစရိတ္ေတြက ဒီက အေနအထားႏွင့္ အတူတူနည္းပါးရွိေနၿပီး ၀င္ေငြကကြာေနျခားေနရင္ အဆင္မေျပႏုိင္ပါဘူး!ျမိဳ႕ျပင္က တန္ဖိုးနဲအိမ္ခန္းေစ်းကဘဲသိန္း၁၅၀ ဆိုရင္ေတာ့ သာမန္လူတန္းစားေတြအတြက္ေတာ့ အဆင္မေျပႏိုင္ ေသးပါဘူးလို႕ေျပာရင္းႏွင့္ဘဲ.....


• ႏိုင္ငံအတြက္ ႏိုင္ငံျခားေငြရွာေဖြျခင္းအေၾကာင္း

FDI- Foreign Investment ဆိုတဲ့ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈဆိုရင္ လူပိန္းအေတြးအရ သူေဌးႏိုင္ငံေတြက ဆင္းရဲတဲ့ႏိုင္ငံေတြဆီ လာေရာက္ရင္း ႏွီးျမႇဳပ္ႏွံတယ္လို႔ ထင္မိမယ္။ မဟုတ္ပါဘူး။ ကမၻာ့ထိပ္တန္း ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီး ျမႇဳပ္ႏွံမႈ အမ်ားဆံုးရတဲ့ႏိုင္ငံဟာ သူေဌးႏိုင္ငံေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ဟာ Top ေနရာကိုယူထားပါတယ္။ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံမွာ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္နွံမႈဆိုတာမရွိရင္ အဲဒီႏိုင္ငံေတာ့ မလြယ္ေတာ့ဘူးလို႔ ေျပာရပါမယ္။ ကမၻာ့အခ်မ္းသာဆံုးဆိုတဲ့ အေမရိကန္ကို ႏိုင္ငံျခားကကုမၸဏီမ်ား လာေရာက္ရင္းႏွီးဆံုးေနဆဲပါတယ္။ ၀ီကီမွာၾကည့္တဲ့အခါ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ အမ်ားဆံုးရတဲ့ နံပါတ္အစဥ္လိုက္ႏိုင္ငံမ်ားဟာ အေမရိကန္၊ ျပင္သစ္၊ အဂၤလိပ္၊ ဂ်ာမဏီ၊ ေဟာင္ေကာင္ (တ႐ုတ္ ျပည္ တိုက္႐ိုက္မလာလိုသူမ်ား ေဟာင္ေကာင္မွတဆင့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံပါတယ္)၊ ဘယ္လ္ဂ်ီယံ၊ နယ္သာလန္၊ စပိန္၊ တ႐ုတ္ ..စသည္ တို႔ျဖစ္ပါတယ္။ စင္ကာပူက အဆင့္ ၁၇ မွာရွိၿပီး၊ ဂ်ပန္က အဆင့္ ၂၀၊ ထိုင္းႏီုင္ငံ အဆင့္ ၂၈၊ ေတာင္ကိုးရီးယား အဆင့္ ၂၉၊ အင္ဒိုနီးရွား အဆင့္ ၄၁၊ ဗီယက္နမ္ အဆင့္ ၄၃ ရွိၾကပါတယ္။>>List of countries by received FDI
မိမိေငြကို ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံဖို႔ဆိုေတာ့ ဥပေဒစိုးမိုးတဲ့ႏုိင္ငံေတြမွာပဲ ရင္းႏွီးမွာပါ။ အာဏာရွိတိုင္း အႏိုင္က်င့္၊ အာဏာအလြဲသံုးတဲ့ အာဏာရွင္ ႏိုင္ငံေတြ၊ ပါးစပ္ဥပေဒေတြနဲ႔အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ႏိုင္ငံမ်ားမွာ ဘယ္သူကမွ လာေရာက္ရင္းႏွီးမွာမဟုတ္ပါဘူ။ ဒါေၾကာင့္ ဥပေဒစိုးမိုးေရးဟာ ျမန္မာ အစိုးရရဲ့ အဓိကတာ၀န္ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္...

ကိုးရီးယား၊ စင္ကာပူတို႔ အႏွစ္ ၄၀ အတြင္း ကမၻာ့ထိပ္တန္းေရာက္သြားတာ သယံဇာတေၾကာင့္မဟုတ္ပါ။ Human Resource ေၾကာင့္ျဖစ္ ပါတယ္။ စိတ္ေနစိတ္ထားေျပာင္းလဲဖို႔သာ အဓိကျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္လို႔ စင္ကာပူလိုပဲ ျမန္မာျပည္က လွ်ပ္စစ္လံုေလာက္စြာ ထုတ္ႏိုင္ရင္ လည္း ၀င္ေငြမရွိရင္ သံုးစြဲႏိုင္မွာမဟုတ္ပါဘူး။ (data are from CIA Factbook)

 

စီမံကိန္းအမည္သာရွိၿပီး လက္ေတြ႕အေကာင္အထည္ေဖာ္သည့္ လုပ္ငန္းနည္းပါးသည့္ အတြက္ အုတ္သဲေက်ာက္မ်ား အေရာင္းအ၀ယ္ေအးၿပီး ေစ်းႏႈန္းက်ဆင္း  

စီမံကိန္းအမည္သာရွိၿပီး လက္ေတြ႕အေကာင္အထည္ေဖာ္သည့္ လုပ္ငန္းနည္းပါးသည့္အတြက္ အုတ္သဲေက်ာက္မ်ား အေရာင္းအ၀ယ္ေအးၿပီး ေစ်းႏႈန္းမ်ားပါ က်ဆင္းလ်က္ရွိေၾကာင္း ေစ်းကြက္အတြင္းမွ စံုစမ္းသိရွိရသည္။

ယခုႏွစ္အတြင္း၌ တည္ေဆာက္ေရးစီမံကိန္းေပါင္း မ်ားစြာကုိ လ်ာထားထားႏုိင္ေသာ္လည္း အမွန္တကယ္ စတင္တည္ေဆာက္မည့္ ကာလမွာ လိုေနေသးေၾကာင္း သိရသည္။

ႏွစ္စဥ္ ဒီဇင္ဘာလႏွင့္ ဇန္န၀ါရီလတို႔မွာ အုတ္ထြက္သည့္အခ်ိန္ျဖစ္ၿပီး အေရာင္းအ၀ယ္ သြက္ေလ့ရွိေသာ္လည္း ယခုႏွစ္တြင္မူ အေရာင္းအ၀ယ္ ပါးလ်က္ရွိေၾကာင္း၊ သဲႏွင့္ ေက်ာက္စရစ္ ၀ယ္လို အားမွာလည္း ယခင္ႏွစ္မ်ားႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္ပါက သိသာစြာ ေလ်ာ့က်သြားခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ယခုလက္ရွိ အုတ္သဲေက်ာက္ ေရာင္း၀ယ္မႈအေျခအေနႏွင့္ ပတ္သက္၍ မဂၤလာေတာင္ညႊန္႔ၿမိဳ႕နယ္ရွိ အုတ္သဲေက်ာက္ ေရာင္း၀ယ္ေရး ဆိုင္ပုိင္ရွင္ျဖစ္သူ တစ္ဦးက "မႏွစ္ကေတာင္ ဒီႏွစ္ထက္ပုိၿပီးေတာ့ ေရာင္းအားေကာင္းေသးတယ္။ ဒီႏွစ္မွာ ေဆာက္လုပ္ေရး ကန္ထ႐ိုက္ေတြကလည္း ၀ယ္တာနည္းလာၿပီး လူေနအိမ္ေတြက အေသးစားျပင္ဆင္မႈအတြက္ လုိအပ္တာေလာက္ကုိပဲ လက္လီ၀ယ္ၾကတာ မ်ားတယ္။ ကန္ထ႐ိုက္သမားေတြကလညး္ အခုေနာက္ပုိင္း ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းေတြ ပါးေနၿပီး သိပ္မေဆာက္ၾကရေတာ့ အရင္ယူထားတဲ့ ပစၥည္းအတြက္ေတာင္ ေငြအေက်အလည္ မေပးေခ်ႏိုင္တာမ်ဳိးေတြ ရွိတယ္" ဟု ေျပာျပခဲ့သည္။

ေစ်းကြက္အတြင္းသုိ႔ ဆားတလင္း၊ ပဲခူး၊ တိုက္ႀကီး၊ သီလ၀ါႏွင့္ ပင္လယ္၀တို႔မွ အုတ္၊ သဲ၊ ေက်ာက္မ်ား

၀င္ေရာက္မႈမ်ားၿပီး ယခုႏွစ္ ၀င္ေရာက္မႈမွာ ပံုမွန္အတိုင္းရွိေၾကာင္း သိရသည္။

အုတ္ေစ်းႏႈန္းမ်ားမွာ ယခင္ႏွစ္က ကုန္းအုတ္တစ္လုံးလွ်င္ အျမင့္ဆံုး ၁၀၅ က်ပ္အထိ ရွိခဲ့ေသာ္လည္း ယခုႏွစ္တြင္မူ အုတ္တစ္လုံးလွ်င္ ၈၈ က်ပ္မွ ၉၀ က်ပ္၀န္းက်င္သာ ရွိေနေၾကာင္း၊ သဲေစ်းႏႈန္းမွာ ယခုႏွစ္တြင္ တစ္က်င္းလွ်င္ ၆၀၀၀ က်ပ္ျဖင့္ ပံုမွန္အတိုင္းရွိေနေၾကာင္း၊ ေက်ာက္စရစ္မွာ တစ္က်င္းလွ်င္ ယခင္ႏွစ္က က်ပ္ ၅၅၀၀၀ က်ပ္အထိ ရွိေသာ္လည္း ယခုႏွစ္တြင္ ၃၈၀၀၀ က်ပ္၀န္းက်င္ ရွိေၾကာင္းသိရ သည္။

အုတ္ႏွင့္သဲေစ်းႏႈန္းမ်ားမွာ ေျပာင္းလဲမႈနည္းေသာ္လည္း ေက်ာက္စရစ္ေစ်းမွာမူ ဧၿပီလသုိ႔ေရာက္လွ်င္ သိသာစြာ တက္ေလ့ရွိၿပီး မိုးရာသီတြင္ ျပန္လည္က်ဆင္းေလ့ ရွိေၾကာင္း၊ ဘိလပ္ေျမေစ်းႏႈန္းမွာမူ ပံုမွန္အတိုင္းရွိေနေၾကာင္း သိရသည္။

ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား အေနျဖင့္ ကုန္းအုတ္ကုိ အမ်ားဆံုး အသံုးျပဳၿပီး ၇၄၇ တံဆိပ္ အုတ္အမ်ဳိးအစားႏွင့္ KBZ တံဆိပ္ အုတ္အမ်ဳိးအစားကုိ အ၀ယ္မ်ားေၾကာင္း၊ ကြန္ကရစ္အုတ္မွာမူ ေဆာက္လုပ္ရာတြင္ လ်င္ျမန္မႈရွိေသာ္လည္း ေရရွည္ခုိင္ခန္႔မႈ မရွိသျဖင့္ အသံုးျပဳမႈနည္းေၾကာင္း သိရသည္။

Ref:elevennews

 

 

အလုပ္အကိုင္သစ္မ်ား ဖန္တီးမည့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ အေရးတႀကီးလို

ေက်းလက္စီးပြားေရး မဖြံ႕ျဖိဳးလွ်င္ ႏိုင္ငံ့စီးပြား မတိုးတက္ႏိုင္ (ဓာတ္ပံု- Reuters)

ျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင့္ အာရွက်ားႏိုင္ငံ မ်ားကဲ့သို႔ ျပည္ပပို႔ကုန္ထုတ္လုပ္ေရး ကို အေျခခံသည့္ စီးပြားေရးစနစ္ကို ေျပာင္းလဲရန္ အေရးေပၚလိုအပ္ေနၿပီး အလုပ္အကိုင္သစ္မ်ားကို ဖန္တီး ေပးမည့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ား ျပဳလုပ္ ႏိုင္မွသာ ႏိုင္ငံ့စီးပြား ေခါင္းေထာင္ႏိုင္ မည္ဟု ထိပ္တန္း အေမရိကန္မဂၢဇင္း Foreign Policy ၏ ေဆာင္းပါး တေစာင္က တိုက္တြန္းေရးသား လိုက္သည္။
 

ဩစေၾတးလ် မက္ကြာရီ တကၠသိုလ္တြင္ စီးပြားေရးဆိုင္ရာ ပါရဂူဘြဲ႕ယူ စာတမ္းအတြက္ ျမန္မာျပည္ စီးပြားေရးကို ေလ့လာေနသူ ဂ်ဲရက္ဘစၥင္းဂါးက Think Again: Burma’s Economy ေဆာင္းပါးတြင္ ျမန္မာ့စီးပြားေရးကို သဘာဝဓာတ္ေငြ႔၊ စိုက္ပ်ိဳးေရး၊ သစ္၊ ေက်ာက္စိမ္းႏွင့္ သယံဇာတ ေရာင္းရေငြမ်ားေပၚတြင္သာ တည္မွီေနေၾကာင္း၊ ျမန္မာ့ပို႔ကုန္ ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္းႏွင့္ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ၏ ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ ယင္းက႑မ်ားတြင္သာ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ယင္းမွာ အလုပ္အကိုင္သစ္မ်ားကို မဖန္တီးေပးႏိုင္ေၾကာင္း၊ အဆိုပါ ဝင္ေငြမ်ားမွာ အစိုးရအတြက္ ေကာင္းမြန္ေသာ္လည္း အစိုးရမွာ ယင္းဝင္ေငြကို ကုန္ထုတ္လုပ္မႈတြင္ ျပန္လည္ရင္းႏွီးရန္ မစြမ္းေဆာင္ႏိုင္ေၾကာင္း ေရးသားထားသည္။
 

“ဤသို႔ ျဖစ္ေနေသာ္ျငား ေနျပည္ေတာ္တြင္ ျပန္႔ႏွံ႔ေနေသာ အျမင္သေဘာမွာ “ႏိုင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ညီမွ်ျခင္း ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္မႈ” ျဖစ္ပံုရသည္။ ထိုအယူအဆ မွားသည္။ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ပံုစံ အမ်ိဳးမ်ိဳးသည္ တိုင္းျပည္ စီးပြားေရးအေပၚ အေျခခံက်က် သက္ေရာက္မႈ အမ်ိဳးမ်ိဳး ျဖစ္ေစသည္။ နည္းပညာႏွင့္ ကြၽမ္းက်င္မႈ အတတ္တို႔ကို သယ္ေဆာင္လာသည့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈသည္ အက်ိဳးရွိသည္။ သို႔ေသာ္ သယံဇာတ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမွာ အႏၲရာယ္ရွိႏိုင္သည္။ အေၾကာင္းမွာ ျပန္လည္ အသုံးမခ်ႏိုင္သည့္ ပိုင္ဆိုင္မႈမ်ားကို ေရာင္းခ်ျခင္းျဖင့္သာ ဝင္ေငြကို ဖန္တီးျခင္းေၾကာင့္ပင္” ဟု ေထာက္ျပေဝဖန္ထားသည္။

ထို႔အျပင္ အရင္းခံ ျပႆနာမွာ အရင္းအႏွီး မရွိ၍ မဟုတ္ဘဲ ကုန္ထုတ္လုပ္ေရးအတြက္ စီးပြားေရးစနစ္ ကိုယ္ႏိႈက္ကပင္ အစြမ္းမထက္၍ ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ဆိုသည္။
 

ဥပမာအားျဖင့္ ၿခံေျမ ေစ်းမ်ား ေခါင္ခိုက္ေအာင္ ျမင့္ေနေၾကာင္း၊ ေျမတဧက အေမရိကန္ေဒၚလာ တသန္းေက်ာ္ေပါက္ေနကာ ဘန္ေကာက္ထက္ပင္ျမင့္ေၾကာင္း၊ တျခား အေၾကာင္းမ်ားေၾကာင့္လည္း ေစ်းႏႈန္းျမင့္လာရေသာ္ျငား အဓိက အေၾကာင္းတခုမွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံရန္ အခြင့္မရွိ၍၎ ဘဏ္မ်ား၌လည္း အလုပ္မျဖစ္၍၎ တိုက္ ၿခံေျမ၊ ေရႊ၊ ေက်ာက္မ်က္ ေစ်းကြက္မ်ားတြင္သာ ဝင္ေရာက္ ရင္းႏွီးၾကေသာေၾကာင့္ဟု ေရးသားထားသည္။
 

တခ်ိန္တည္းတြင္ ေက်းလက္ေဒသမ်ားတြင္ ေငြေခ်းႏိုင္မႈ လုံးဝကင္းမဲ့ေနေၾကာင္း၊ အစိုးရ စိုက္ပ်ိဳးေရး ဘဏ္မ်ားသည္ ေတာင္သူမ်ား လိုအပ္ခ်က္၏ သုံးပံုတပံုသာ ေငြထုတ္ေခ်းႏိုင္ျပီး ပုဂၢလိကဘဏ္မ်ားကို ေငြထုတ္မေခ်းရန္ ပိတ္ပင္ထားေၾကာင္း၊ ထို႔ေၾကာင့္ ျပင္ပေငြေခ်းသူမ်ားထံတြင္ တလ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္း အတိုးျဖင့္ ေငြေခ်းေနရ၍ လယ္သမားမ်ားအေႂကြးသံသရာလည္ကာ ဆင္းရဲတြင္းမွ႐ုန္းမလြတ္ႏိုင္ ဟုလည္း ေဝဖန္ေရးသားထားသည္။
 

စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔မႈမွာ တိုင္းျပည္စီးပြားေရးကို ထိခိုက္ခဲ့ေသာ္လည္း ပုဂၢလိကက႑အတြက္ အၾကီးဆုံးျပႆနာ မဟုတ္ဟုလည္း ရန္ကုန္ႏွင့္ မႏၲေလးရွိ စီးပြားေရးသမားမ်ားကို ကိုးကား၍ဆိုသည္။ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာၾကာ ပုဂၢလိကစီးပြားေရး က႑ကို ဒုကၡေပးေနသည္မွာ လွ်ပ္စစ္မီး မလုံေလာက္ျခင္း၊ ႏိုင္ငံေရး မတည္ၿငိမ္ျခင္း၊ လာဘ္စားျခင္းတို႕ျဖစ္ၿပီး ျပႆနာမ်ားမွာ အစိုးရ၏ လက္တြင္း၌သာရွိေၾကာင္း၊ စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔မႈမွာ ႀကီးမားေသာ အေမရိကန္ေစ်းကြက္ကို လက္လႊတ္ရျခင္းႏွင့္ အေမရိကန္ ေငြေၾကးဝန္ေဆာင္မႈကိုသုံးမရျခင္းတို႔ေၾကာင့္ေနာက္ထပ္အၾကီးဆုံးအခက္အခဲျဖစ္သည္ဟု ေရးသားသည္။ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး ခက္ခဲမႈ၊အမ်ိဳးမ်ိဳးေျပာင္းေနသည့္ မူဝါဒ၊ ဘက္မလိုက္သည့္ တရားစီရင္ေရး ကင္းမဲ့မႈစသည့္ မ်ားေျမႇာင္ေသာ အျခားအေၾကာင္းမ်ားကလည္း စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို စရိတ္ ပိုေထာင္းေစေၾကာင္းလည္း ဆိုသည္။
 

ေဆာင္းပါးရွင္က စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔မႈခံရေသာ ခ႐ိုနီႏွင့္ စစ္တပ္ပိုင္ ကုမၸဏီမ်ားအဖို႔ ပိတ္ဆို႔မႈကို ေက်ာ္လႊားရန္ေငြေၾကးအရင္းအျမစ္မ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာအဆက္အသြယ္ေကာင္းမ်ားကို ရရွိထားၿပီ ျဖစ္ေသာ္လည္း ျမန္မာ့စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈအတြက္ မရွိမျဖစ္ လိုအပ္ေသာ အေသးစားႏွင့္ အလတ္စား လုပ္ငန္းရွင္တို႔က ပိတ္ဆို႔မႈေၾကာင့္ ခါးစည္း အခံရဆုံး ျဖစ္ေနေတာ့သည္ဟု ဆိုထားသည္။

“စီးပြားေရး ဆက္လက္ ပိတ္ဆို႕ထားျခင္းက လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈ စိုးရိမ္ခ်က္မ်ား ေဖာ္ထုတ္ျခင္းကို မကူညီႏိုင္သလို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈႏွင့္ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးတို႔ကိုလည္းေႏွာင့္ေႏွးေစလိမ့္မည္” ဟုမွတ္ခ်က္ေပးထား သည္။
 

ျမန္မာျပည္ ႏိုင္ငံေရးဖြဲ႔စည္းပံု ေျပာင္းလဲေနေသာ္လည္း စီးပြားေရး ခ်ဳပ္ကိုင္မႈက မေျပာင္းလဲဘဲ ပုဂၢိဳလ္ေရး နီးစပ္မႈျဖင့္သာ စခန္းဆက္သြားေနေၾကာင္းလည္း ဆိုသည္။ ႏိုင္ငံပိုင္လုပ္ငန္းမ်ားကို ပုဂၢလိကပိုင္ ျပဳရာ၌ ရန္ကုန္၊မႏၲေလးႏွင့္ေနျပည္ေတာ္ရွိအဆက္အသြယ္ေကာင္းႏွင့္ေငြရွိသူမ်ားသာအခြင့္ထူးခံစားၾကရေၾကာင္း ေထာက္ျပထားသည္။
 

ျမန္မာျပည္အေနျဖင့္ ခိုင္မာေတာင့္တင္းသည့္ အခြန္စည္းၾကပ္မႈစနစ္ ကင္းမဲ့ေနၿပီး အသစ္ျပဳလုပ္ထားေသာ ပုဂၢလိကပိုင္ကုမၸဏီမ်ားမွ ထပ္မံဝင္လာေသာ အခြန္အတုပ္မ်ားကိုလည္း ျမန္မာျပည္သူတို႕မခံစားရေၾကာင္းလည္းဆိုသည္။ (တပ္ပိုင္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ားကလည္း အခြန္ေပးစရာ မလိုေပ။) “တိုင္းျပည္ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး ရည္မွန္းခ်က္မ်ားႏွင့္ ဆန္႔က်င္စြာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ အမ်ားအျပားသည္ လက္တဆုပ္စာ လူနည္းစု ေကာင္းစားေရးသို႔သာ ဦးတည္ေနေတာ့သည္” ဟု ေဆာင္းပါးရွင္က မွတ္ခ်က္ျပဳထားေသးသည္။
 

စီးပြားေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ အခ်င္းပြားေနသည္မွာ “ေခါင္းမာဂိုဏ္း” ႏွင့္ “ျပဳျပင္ေရးဂိုဏ္း” မဟုတ္ဟုလည္း ဆိုသည္။ အတိတ္ကို လြမ္းေနသူမွာ အနည္းငယ္မွ်သာဟု ဆိုၿပီး စီးပြားေရးစနစ္သစ္ကို မည္သို႔ ပံုေဖာ္မည္ဆိုသည့္အေပၚ လြန္ဆြဲေနေၾကာင္းသာ ျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။ တဘက္တြင္ ႏိုင္ငံတကာေစ်းကြက္သို႕ တံခါးဖြင့္လိုက္ေသာေၾကာင့္ အက်ိဳးအျမတ္ ရရွိလာေသာ လုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ အဆင့္မွီ ကုန္ပစၥည္းမ်ားအတြက္ အၿမဲ ေစ်းပိုေပးေနရေသာ စားသုံးသူမ်ားရွိၿပီး တျခားတဘက္တြင္ စီးပြားေရး စနစ္ေဟာင္းေအာက္တြင္ လုပ္ငန္း တည္ေထာင္ခဲ့သူမ်ားႏွင့္ အကယ္၍ တိုင္းျပည္ကို တံခါးဖြင့္ရာတြင္ အလြန္ျမန္ အရမ္းဖြင့္ပါက လုပ္ငန္း ဆုံး႐ႈံးသြားႏိုင္သူမ်ား ရွိေၾကာင္း ဆိုသည္။

ထို႔အျပင္ ႏိုင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈဆိုင္ရာ ဥပေဒအေပၚ ျငင္းခံုေနၾကေသာ္လည္း တိုင္းျပည္၏ ၇၀ ရာခိုင္ႏႈန္း အလုပ္လုပ္ေနၾကေသာ စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑ကဲ့သို႔အေရးေပၚလိုအပ္ေနသည့္စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ကိုမူေမ့ထားၾကေၾကာင္းေျပာသည္။ ေျမယာမ်ား သိမ္းယူမႈႏွင့္ ေျမယာစီမံခန္႔ခြဲေရးမ်ားမွာ လယ္သမားမ်ားအတြက္ အက်ိဳးမရွိသေလာက္ ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ဆိုသည္။ လယ္စိုက္သူမ်ား ေငြမျဖစ္ဟု ဆိုလိုက္ျပီး (စရိတ္ေထာင္း ေသာေၾကာင့္) ေငြေဖာင္းပြႏႈန္း ျမင့္ေနျပီး (ႏိုင္ငံျခားေငြလဲႏႈန္းေၾကာင့္) စပါးေစ်းက်ေန၍ အေႂကြးတင္မႈက်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕ ျဖစ္ေနသည္ဟု ဆိုထားသည္။ ေခ်းေငြႏွင့္ လက္လွမ္းမွီေသာ ကုမၸဏီမ်ား၏ ကန္ထ႐ိုက္စိုက္ပ်ိဳးေရး လုပ္ငန္းသာ တြင္က်ယ္လာေနျပီး ေတာင္သူမ်ား ေက်ာမြဲဘဝက လြတ္ဖြယ္မျမင္၍ ပံုဖ်က္ထားေသာ ျမန္မာ့စီးပြားေရးပင္ဟု နိဂုံးခ်ဳပ္ထားသည္။
 

ေဆာင္းပါးရွင္က ေနာက္ဆုံးအႀကံျပဳခ်က္မွာ ေက်းလက္စီးပြားေရး ျပႆနာမ်ားကို ေျဖရွင္းရန္ ေရရွည္နည္းနာရွိမွဟူ၍ပင္။ အခြန္ကင္းလြတ္ခြင့္ျပဳထားေသာ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားသည္ အေျဖမဟုတ္။ လယ္ယာ အလုပ္သမားမ်ား၏ ထုတ္လုပ္ႏိုင္စြမ္းကို ျမႇင့္တင္ေပးရန္၊ အမွန္တကယ္ တိုင္းတာတြက္ခ်က္ႏိုင္မည့္လယ္ယာကုန္ထုတ္လုပ္မႈက႑ တည္ေထာင္ရန္ႏွင့္ သယံဇာတေရာင္းရေငြမ်ား လယ္ယာစိုက္ပ်ိဳးေရးက႑၏ အေျခခံအေဆာက္အဦမ်ားတြင္ျပန္လည္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမွသာ တိုင္းျပည္စီးပြား ေရး  အစစ္အမွန္ ဖြံ႔ၿဖိဳးႏိုင္မည္ဟု အႀကံျပဳထားသည္။
Ref:burmese.irrwaddy.org


ဆက္စပ္သတင္းမ်ားကို...
(၁) ကမၻာေပၚရႇိ ေနထိုင္စားေသာက္ကုန္က်စရိတ္ အျမင့္ဆံုး ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားစာရင္းတြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ အဆင့္ ၃၅ အထိခုန္တက္

(၂) ျမန္မာ့စီးပြားေရး စဉ္းစားဆင္ျခင္စရာမ်ား

(၃) ျပည္ေတာ္ျပန္ရန္ စဥ္းစားေနၾကပါသလား(ေဇာ္ေအာင္-moemaka)

(4) Vietnam’s FDI in perspective of competition with Myanmar

အာ႐ွက်ားျဖစ္မယ့္ ျမန္မာျပည္တဲ့လား

အာ႐ွဖြံ့ျဖိုးေရးဘဏ္ (ေအဒီဘီ) က သိပ္မၾကာေသးခင္းတုန္းကပဲ ျမန္မာျပည္ဟာ အာ႐ွမွာ ထြန္းေတာက္လာမယ့္ နိုင္ငံတနိုင္ငံလို့့ နိမိတ္ဖတ္လိုက္ပါတယ္။ ဩဂုတ္လအတြင္းမွာ ထုတ္ျပန္တဲ့ ေအဒီဘီ အစီရင္ခံစာရဲ့ သံုးသပ္ခ်က္မတုိင္ခင္မွာလည္း နုိင္ငံတကာအဖြဲ့အစည္းေတြ၊ အၾကံေပးပညာ႐ွင္အဖြဲ့ေတြ၊ အစိုးရေတြနဲ့၊ အစိုးရမဟုတ္တဲ့ အဖြဲ့အစည္းေတြကလည္း ဒီလိုပဲ ခန့္မွန္းခဲ့ၾကပါတယ္။ နုိင္ငံျခားသား ရင္းနွီးျမႈပ္နွံသူေတြ ၾကားထဲမွာလည္း ဒီအျမင္ကို က်ယ္က်ယ္ျပန့္ျပန့္ လက္ခံထားၾကပါတယ္။

ဒီလုိနဲ့ စီးပြားေရးျမို့ေတာ္ ရန္ကုန္မွာ တည္းခုိစရာ ဟိုတယ္ခန္းေတြ ရဖို့ ပိုခက္ လာသေလာက္၊ ျမန္မာျပည္ကို သြားဖို့ ေလယာဥ္ကလည္း စီးပြားေရးသမားေတြနဲ့ပဲ ျပည့္ေန တတ္ပါတယ္။ အာ႐ွက်ားျဖစ္လာေတာ့မယ့္ ျမန္မာျပည္မွာ အခြင့္အေရး လက္လြွႊတ္ခံရမွာကို စိုးရိမ္စိတ္နဲ့ အလုအယက္သြားေနၾကတာပါ။

စီးပြားေရးတြဲဖက္ပါေမာကၡ Sean Turnell

ျမန္မာျပည္ၾကီး အခုလို အသစ္စက္စက္ မက္ေမာစရာျဖစ္လာရတာ ၂၀၁၁ ခုနွစ္ ေမလမွာ အမည္ခံ အရပ္သားအစိုးရအဖြ့ဲရဲ့ အၾကီးအကဲျဖစ္လာတဲ့ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ စတင္ဖန္တီးလိုက္တဲ့ ဆက္တုိက္ျပုျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြရဲ့ ရလဒ္လို့ ဆုိနုိင္ပါတယ္။

ျပုျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ အမ်ားစုက စီးပြားေရးထက္ နုိင္ငံေရးက ပိုမ်ားတယ္ဆုိနိုင္ေပမယ့္ အရင္တုန္းကေတာ့ ျမန္မာျပည္ဆုိရင္ လူ့အခြင့္အေရးကိစၥေတြနဲ့ ပက္သက္လို့ အပယ္ခံ၊ စီးပြားေရး အခြင့္အလမ္းေတြ အေဟာသိကံျဖစ္ေနတဲ့ တုိင္းျပည္အျဖစ္ တေလွ်ာက္လံုး ျမင္ခဲ့ၾကတဲ့ နိုင္ငံတကာရဲ့ အျမင္ေတြကိုေတာ့ ေျပာင္းလဲသြားဖို့ အေထာက္အပ့ံ ျဖစ္သြားတာကေတာ့ အမွန္ပါပဲ။

ဥေရာပက အစိုးရေတြ၊ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု၊ ကေနဒါ၊ ဩစေၾတးလ်နဲ့ နယူးဇီးလန္တို့က ျမန္မာျပည္ရဲ့ ျပုျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ အတြက္ ဆုလာဘ္အျဖစ္ အရင္တုန္းက ဒဏ္ခတ္ ပိတ္ဆုိ့မႈေတြထဲက ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို တရစ္ျပီး တရစ္ေလွ်ာ့ခ်ရင္း၊ ျပုျပင္ေျပာင္းလဲေရးသမားေတြကို အားေပးရင္း၊ သက္ဆုိင္ရာ နုိင္ငံေတြက စီးပြားေရးသမားေတြကိုလည္း အရင္က ပိတ္ထားတဲ့ စီးပြားေရးအခြင့္အလမ္းေတြကို ဖြင့္ေပးလိုက္ပါတယ္။

ဒီလို အျပုသေဘာ တုိးတက္မႈေတြ ႐ွိလာေပမယ့္ ျမန္မာျပည္ရဲ့ ျပုျပင္ေျပာင္းလဲေရးဆိုတာေတြက သမၼတ ဦးသိန္းစိန္၊ အေရးၾကီးတဲ့ စစ္အရာ႐ွိတခ်ဳိ့နဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို့လို လူပုဂိၢုလ္ အနည္းစုေလးမွာပဲ မွီခိုေနရတဲ့ ကြဲလြယ္႐ွလြယ္၊ မေရမရာ အေျခအေနပါပဲ ။ ေျပာရရင္ ျပုျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေတြ ျပီးေျမာက္ဖုိ့ ခရီးကလည္း ေ၀းလြန္းပါေသးတယ္။

နွစ္ေပါင္း ၅၀ ၾကာ တလြဲစီမံခန့္ခြဲမႈေတြေၾကာင့္ စီးပြားေရးေလာကမွာ ဒဏ္ရာေတြကလည္း ဗရပြနဲ့ ႐ွိ ေနပါတယ္။ အေျခခံအေဆာက္အဦပိုင္းမွာ ဖ႐ုိဖရဲျဖစ္ေနတာ၊ အဂတိလုိက္စားမႈေတြ ေသာင္းက်န္းေနတာ ခ႐ုိနစ္စနစ္၊ အစိုးရရဲ့ စြမ္းရည္ပိုင္းနဲ့ ေပၚလစီ ခ်မွတ္တဲ့ အပိုင္းမွာ အားနည္းခ်က္ေတြ႐ွိေနတဲ့ အေျခအေန၊ လက္စမသတ္နိုင္ေသးတဲ့ လူ့အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ၊ တုိင္းရင္းသားပဋိပကၡနဲ့ ဘ႑ာေရးက႑ အဆင္ေျပေျပ လည္ပတ္နုိင္ေရးမွာ အကန့္အသတ္ေတြ႐ွိေနတာ၊ တျခား ျပႆနာေသာင္းေျခာက္ေထာင္ေၾကာင့္ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးမွာ အခက္ၾကံုေနရပါတယ္။

ဒီလို အခက္အခဲေတြဟာ အသြင္ကူးေျပာင္းတဲ့ နုိင္ငံတုိင္းမွာ ၾကံုရေလ့႐ွိတဲ့ ျပဿနာေတြပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ ဒီအခက္အခဲေတြေၾကာင့္ ျမန္မာ့စီးပြားေရးနဲ့ပတ္သက္လို့ သံုးသပ္တဲ့အခါတုိင္းမွာ သတိၾကီးၾကီးထားဖုိ့ လိုအပ္တယ္ဆုိတာကို သတိေပးေနပါတယ္။

တခ်ိန္တည္းမွာ က်န္ေနေသးတဲ့ စီးပြားေရးဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆုိ့မႈေတြေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္ထဲကို ရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈေတြက ထင္သေလာက္၀င္လာဖုိ့ အေရးမွာ အဟန့္အတား ျဖစ္ေနပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးက်န္ေနတဲ့ အထဲက အေရးအၾကီးဆံုးကေတာ့ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက ခ်မွတ္ထားတဲ့ ျမန္မာပို့ကုန္ေတြကို ပိတ္ပင္ထားတဲ့ ဥပေဒပါပဲ။ ၂၀၀၃ ခုနွစ္ ျမန္မာ့ လြတ္လပ္ေရးနဲ့ ဒီမုိကေရစီ ဥပေဒအရ ခ်မွတ္ထားတဲ့ ဥပေဒကို ၂၀၁၂ ခုနွစ္ ဇူလုိင္လ ၁၈ ရက္ေန့မွာ ၃ နွစ္သက္တမ္းတုိးထားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာျပည္က အေျခအေနေတြ တုိးတက္လာရင္ အေမရိကန္သမၼတက ဆုိင္းငံ့ထားမယ္ဆုိရင္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီပိတ္ဆုိ့မႈေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္မွာ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းေတြကို ဖန္တီးေပးနုိင္မယ့္ ထုတ္လုပ္မႈက႑နဲ့ ဆုိင္တဲ့ (ဥပမာ ခ်ည္မွ်င္နဲ့ အထည္အလိပ္) လုပ္ငန္းေတြလို က႑ေတြမွာ နုိင္ငံျခားရင္းနီွးျမႈပ္နွံမႈေတြ ၀င္လာမယ့္ကိစၥကို တံု့ဆုိင္းသြားေစပါတယ္။

ျပည္တြင္းရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈဥပေဒကလည္း ဒီေနရာမွာ အေရးၾကီးပါတယ္။ နုိင္ငံတကာက အရင္းအနွီးေတြကို ဆြဲေဆာင္နုိင္စြမ္းတဲ့ အလားအလာေကာင္းေတြတဲ့ ႐ွိေနတဲ့အေျခအေနမွာ ရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈဥပေဒက အဆံုးအျဖတ္ေပးသြားတာမ်ဳိး႐ွိတတ္လုိ့ပါ။ သမုိင္းေၾကာင္းအရ နုိင္ငံျခား ရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈေတြကို လိႈက္လိႈက္လွဲလွဲမ႐ွိခဲ့တဲ့၊ ကန့္သတ္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာျပည္လို နိုင္ငံမ်ဳိးအတြက္ဆုိရင္ အခုလို အသြင္ကူးေျပာင္းေနတဲ့ ကာလမွာ ပိုလို့ေတာင္ အေရးၾကီးပါတယ္။

သမၼတဦးသိန္းစိန္က လက္မွတ္ထိုးျပီးရင္ အတည္ျဖစ္လာေတာ့မယ့္ ရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈဥပေဒဟာ နိုင္ငံျခားရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈေတြကို ဆြဲေဆာင္နိုင္မယ့္ အေျခအေနေတြ ထည့္သြင္း ေရးဆြဲထားပါတယ္။ ဥပေဒသစ္အရ နုိင္ငံျခားရင္းနွီးျမႈပ္နွံသူေတြဟာ ျမန္မာျပည္မွာ နွစ္႐ွည္ေျမငွားရမ္းခြင့္ေတြရၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ (အခုအခ်ိန္အထိေတာ့ ေျမငွားရမ္းခြင့္ကို တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ ကန့္သတ္ထားသလို၊ နိုင္ငံေတာ္ကပဲ ေျမယာအားလံုးနီးပါးရဲ့ သီးသန့္ပိုင္႐ွင္ျဖစ္ေနပါေသးတယ္။)

ဥပေဒအသစ္အရ နုိင္ငံျခားက ရင္းနွီးျမႈပ္နွံသူေတြဟာ ၅ နွစ္အခြန္ကင္းလြတ္ခြင့္ ရၾကမွာ ျဖစ္ျပီး၊ တျခား အခြန္ ေလွ်ာ့ေပါ့ေပးတာေတြကို ခြင့္ျပုထားသလို၊ နိုင္ငံပုိင္သိမ္းခံရမယ့္ ေဘးကေနလည္း အာမခံထားပါတယ္။ (စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြကို အစိုးရက ျပည္သူပိုင္ သိမ္းခဲ့ဖူးတဲ့ သမုိင္းေၾကာင္း႐ွိခဲ့တဲ့ ျမန္မာျပည္အတြက္ ကိစၥက အေရးၾကီးပါတယ္။)

အခုအထိ တင္ျပခဲ့သေလာက္ေတာ့ အျပစ္ေျပာစရာမ႐ွိေသးပါဘူး၊ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာျပည္ရဲ့ နုိင္ငံျခားရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈဥပေဒကို ၾကည့္ရင္ အက်ဳိးစီးပြားမတူတဲ့ အုပ္စုေတြ ျမန္မာျပည္ထဲမွာ ဆက္႐ွိ ေနတယ္ဆုိတာကို ေတြ့နုိင္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ဥပေဒထဲမွာ မၾကာခင္ နွစ္ေတြအတြင္း တုိင္းျပည္ရဲ့အဓိက စီးပြားေရးက႑ေတြမွာ ခ်ယ္လွယ္ခဲ့ၾကတဲ့ ခရိုနီစီးပြားေရး အုပ္စုေတြရဲ့ အက်ဳိးစီးပြားေတြက ထင္ဟပ္ေနပါတယ္။

စီးပြားေရးက႑တုိင္းလုိလိုမွာ လက္တံျဖန့္က်က္ထားတဲ့ ခ႐ုိနီေတြက နုိင္ငံျခား ျပိုင္ဆုိင္မႈဆိုတာကို အရင္ဆံုးနဲ့ အေရးအၾကီးဆံုး ျခိမ္းေျခာက္မႈအျဖစ္ ျမင္ၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ပဲ နိုင္ငံျခားရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈဥပေဒမွာ လက္လီ အေရာင္းအ၀ယ္လုပ္ငန္း၊ စိုက္ပ်ဳိးေရးက႑ပိုင္ဆုိင္မႈ၊ သားငါးလုပ္ငန္းနဲ့ တျခား အေျခခံ လူသံုးကုန္ပစၥည္းလို အေပါ့စားစက္မႈလုပ္မႈလုပ္ငန္းနဲ့ ၀န္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းေတြမွာ နိုင္ငံျခား ရင္းနွီးျမႈပ္နွံသူေတြရဲ့ အခန္းက႑ကို ကန့္သတ္ထားတဲ့အခ်က္ေတြ ပါ၀င္ေနပါတယ္။

ေျပာရရင္ ေနာက္ဆံုးက်ေတာ့ လစ္ဘရယ္ ျပုျပင္ေျပာင္းလဲေရးသမားေတြနဲ့ အရင္အစိုးရ လက္ထက္တုန္းက အက်ဳိးျဖစ္ထြန္းခဲ့သူေတြၾကားမွာ အားျပိုင္မႈက နိုင္ငံျခားရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈဥပေဒဆိုတာကို ပံုေဖာ္လိုက္တာပါပဲ။ ေနာင္မွာလည္း ျမန္မာျပည္ဟာ စစ္မွန္တဲ့ စီးပြားေရး တိုးတက္မႈလမ္းေၾကာင္းေပၚကို တက္နိုင္၊ မတက္နုိင္ဆုိတာကိုလည္း ဒီအားျပိုင္မႈကပဲ ဆံုးျဖတ္ပါလိမ့္မယ္။

Macquarie University မွ စီးပြားေရးတြဲဖက္ပါေမာကၡ Sean Turnell ေရးသားသည့္ Myanmar: Asia’s next ‘tiger’? ေဆာင္းပါးကို ဘာသာျပန္ပါသည္။)

ေနသြင္

Ref;burmese.dvb.no

ျမန္မာ့စီးပြားေရး စဉ္းစားဆင္ျခင္စရာမ်ား

မနွစ္တုန္းက ျမန္မာျပည္ရဲ့ နိုင္ငံျခားပို့ကုန္ေတြကို ၾကည့္လုိက္ရင္ ဆုိခဲ့တဲ့က႑ေတြက ရတဲ့ ၀င္ေငြက ၈၀ ရာခုိင္နႈန္း႐ွိပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ဆယ္နွစ္အတြင္း နိုင္ငံျခား ရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈေတြကို ၾကည့္လုိက္ရင္လည္း ေရနံ၊ ဓာတ္ေငြ႕၊ သတၱုတူးေဖာ္ေရးက႑ေတြမွာ ရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈကပဲ နုိင္ငံျခားတုိက္႐ုိက္ ရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈစုစုေပါင္းရဲ့ ၉၀ ရာခုိင္နႈန္းျဖစ္ေနပါတယ္။ အခုတခါ ျမန္မာနဲ့ အေနာက္နုိင္ငံေတြၾကားမွာ ျပန္လည္ သင့္ျမတ္သြားၾကျပန္ေတာ့ ေစာေစာက က႑ေတြက အရင္ထက္ေတာင္ စန္းပြင့္လာဖို့ ႐ွိပါတယ္။ ဒီနွစ္အေစာပိုင္းမွာပဲ အစိုးရသစ္က ေရနံနဲ့ ဓာတ္ေငြ့ လုပ္ကြက္ ၁၀ ခုကို လုပ္ကိုင္ခြင့္ေတြ ခ်ေပးခဲ့သလို ေနာက္ထပ္ ၂၃ ကြက္မွာ လုပ္ကိုင္မယ့္ သူေတြကို ဖိတ္ေခၚေနပါတယ္။ သတၱုတူးေဖာ္ျခင္းလုပ္ငန္းနဲ့ စုိက္ပ်ဳိးေရးလုပ္ငန္းေတြအတြက္ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြ ခ်ေပးေနတာ ႐ွိပါတယ္။ တယ္လီကြန္ျမူနေကး႐ွင္းနဲ့ ဘဏ္လုပ္ငန္းေတြမွာ စိတ္၀င္စားမႈ တခ်ို့႐ွိနိုင္ေပမယ့္ နုိင္ငံျခားရင္းနွီးျမႈပ္နွံသူေတြ အဓိက မ်က္စိက်မယ့္ က႑က သဘာ၀သယံဇာတေတြကို ထုတ္ယူတဲ့က႑ (extractive industries) ေတြပဲ ျဖစ္ေနပါတယ္။

 

ျမန္မာျပည္ ျပႆနာက အရင္းနွီးမ႐ွိတဲ့ ျပႆနာလား။

ဟုတ္သေယာင္ေယာင္နဲ့ မဟုတ္ပါဘူး။ တကယ္တမ္း ျမန္မာ့စီးပြားေရးရဲ့ အေျခခံက်တဲ့ ျပဿနာက အရင္းနွီးေတြကို သူ့ေနရာနဲ့သူ အဆင္ေျပေျပ၊ အက်ဳိး႐ွိ႐ွိ အသံုးမခ်နိုင္တဲ့ ျပႆနာ ျဖစ္ေနပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ နွစ္ပိုင္းေတြအတြင္း ရန္ကုန္နဲ့ မနၱေလးမွာ အိမ္ျခံေျမေဈးေတြ အဆမတန္ ထိုုးတက္သြားတာကို ၾကည့္လုိက္ရင္ ျမန္မာျပည္က အထက္တန္းလြွႊာေတြရဲ့ လက္ထဲမွာ ေငြပင္ေငြရင္း ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ႐ွိ ေနတယ္ဆုိတာရဲ့ သက္ေသပါပဲ။ ျမိဳ႕လယ္မွာ တဧကေလာက္ က်ယ္တဲ့ ေျမတကြက္ရဲ့ တန္ဖုိးက အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁ သန္းေလာက္ေတာ့ ေအာက္ထစ္ေဈး ေပါက္ပါတယ္။ ေျပာရရင္ ဘန္ေကာက္က ေျမေဈးထက္ေတာင္ ပိုျမင့္ေနပါတယ္။

ဒီလို ေဈးျမင့္ရတဲ့ တျခားအေၾကာင္းေတြ ႐ွိနုိင္ေပမယ့္ အဓိက အရင္းခံ ဇစ္ျမစ္ကေတာ့ ေငြလံုး ေငြရင္းေတြကို ရင္းနွီးျမႈပ္နွံစရာ တျခားေနရာမ႐ွိတဲ့ ျပဿနာပါပဲ။ ဘဏ္ေတြက စိတ္မခ်ရသလို ေငြေၾကးေတြကို နုိင္ငံျခားကို လြွႊဲေျပာင္းဖို့ကလည္း မလြယ္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ လူေတြက ေငြရလာရင္ အိမ္ျခံေျမ၊ ေ႐ြွႊ၊ ေက်ာက္မ်က္ေတြကိုပဲ ၀ယ္စုထားလုိက္ၾကပါတယ္။

မယံုနိုင္စရာအေျပာင္းအလဲေတြ ျဖစ္ေနတယ္၊ ေ႐ွ့ မွာလည္း ဧကန္လာဦးမွာလား။ သိပ္ေတာ့ မထင္ပါနဲ့ဦး၊ အစိုးရက စီးပြားေရးေျဖေလွ်ာ့မႈေတြမွာ အေရးၾကီးတဲ့ အဆင့္ေတြကို လုပ္ေဆာင္ခဲ့တာမွန္ပါတယ္။ ဥပမာအေနနဲ့ ေငြလဲနႈန္းကို ျပုျပင္လုိက္တာ၊ သြင္းကုန္ စည္းမ်ဥ္း၊ စည္းကမ္းေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ေပး လုိက္တာမ်ဳိးေတြပါ။ ဒါေပမယ့္ တစံုလံုးအေနအထား မွာေတာ့ စီးပြားေရးထက္စာရင္ နိုင္ငံေရးအေျပာင္း အလဲေတြကပိုျပီးမယံုနိုင္စရာေကာင္းတာပါ။ တဖက္မွာ စီးပြားေရးနဲ့ ပတ္သက္တဲ့ ဥပေဒအသစ္ေတြကို ၾကည့္လုိက္ရင္ပဲ ဘ၀င္မက်ခ်င္စရာေတြ အမ်ားၾကီး႐ွိ ေနပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ ျမန္မာ့စီးပြားေရးေလာကမွာ ေခါင္းမာဂုိဏ္းနဲ့ ျပုျပင္ေျပာင္းလဲေရး သမားေတြၾကားထဲမွာ တုိက္ပြဲျပင္းထန္ေနတာ မဟုတ္ပါဘူး။ အရင္စနစ္ေဟာင္းရဲ့ အက်ဳိးေက်းဇူးေတြကို ခံစားခဲ့ရတဲ့ လူနည္းစုေလးက အတိတ္ကို တသသျဖစ္ေနၾကပါတယ္။ အခုျဖစ္ေနတဲ့ ျပဿနာက စီးပြားေရး အခင္းအက်င္းသစ္အေပၚမွာ ေပၚေပါက္ေနတဲ့ ပဋိပကၡျဖစ္ပါတယ္။

ပဋိပကၡရဲ့ ဘက္တဘက္မွာ နုိင္ငံတကာ ေဈးကြက္ေတြ ပြင့္လာတာေၾကာင့္ အက်ဳိးေက်းဇူးခံစားရတဲ့ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြနဲ့ တခ်ိန္တုန္းက တျခားေ႐ြးစရာမ႐ွိလို့ စံခ်ိန္မမီတဲ့ ပစၥည္းေတြကို မတန္မရာေဈးေတြ ေပး၀ယ္ခဲ့ရတဲ့ စားသံုးသူေတြ ႐ွိေနပါတယ္။ တျခားတဖက္မွာေတာ့ အရင္စီးပြားေရး ပံုစံအေဟာင္းအေပၚမွာ စီးပြားေရးကို တည္ေဆာက္ထားတာေၾကာင့္ စီးပြားေရးကို ျမန္ျမန္နဲ့က်ယ္က်ယ္ ဖြင့္လုိက္ရင္ သူတုိ့ လုပ္ငန္းေတြ က်ဆံုးသြားမွာကို စိုးရိမ္ေနတဲ့ လူေတြ႐ွိေနပါတယ္။ တုိက္ပြဲက အေျပာင္းအလဲလုပ္မယ္၊ မလုပ္ဘူးဆုိတဲ့ အေပၚမွာ ၀ိ၀ါဒ ကြဲေနၾကတာမဟုတ္ပါဘူး။ အေျပာင္းအလဲကို ဘယ္လိုလုပ္မွာလဲ၊ ဘယ္သူေတြက အက်ဳိး႐ွိမွာလဲ ဆုိတဲ့အေပၚမွာ အေပးအယူမတည့္ ျဖစ္ေနၾကတာပါ။

လြွႊတ္ေတာ္က အတည္ျပုျပီး သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က လက္မွတ္မထုိးေသးရေသးတဲ့ နုိင္ငံျခား တုိက္႐ုိက္ ရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈ ဥပေဒအသစ္ကို ၾကည့္လုိက္ရင္ တုိက္ပြဲက မျပီးေသးဆုိတာကို သိသာေနပါတယ္။ နုိင္ငံျခားရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈေတြ ခပ္ျမန္ျမန္ အလံုးအရင္းနဲ့ ဆြဲေဆာင္နုိင္ဖုိ့ ၾကိုးပမ္းမႈရဲ့ တစိတ္တေဒသအျဖစ္ အေစာပိုင္းမွာ အစိုးရက လိုက္ေလ်ာမႈေပါင္းမ်ားစြာနဲ့ ဥပေဒမူၾကမ္းကို ဆြဲလိုက္ပါတယ္၊ အျငင္းအခံုေတြ ေပၚေပါက္ခဲ့ျပီး ဥပေဒကို စီးပြားေရးသမားေတြက ဘူးခံလုိက္ၾကပါတယ္။

ရင္းနွီးျမႈပ္နွံသူတေယာက္ဟာ အနည္းဆံုး အေမရိကန္ေဒၚလာ ၅ သန္း ႐ွိရမယ္ဆုိတာမ်ဳိး ကန့္သတ္ခ်က္ေတြ အေျမာက္အျမားကို သူတုိ့ေတြ တင္ျပၾကပါတယ္။ နည္းပညာ အဆင့္နိမ့္တဲ့ စက္မႈလက္မႈလုပ္ငန္းေတြအေပၚမွာ ေမာင္ပုိင္စီးဖို့ ကန့္သတ္ၾကပါတယ္။ နုိင္ငံျခားနဲ့ ဖက္စပ္လုပ္ငန္းေတြမွာလည္း နုိင္ငံျခားက ရင္းနွီးျမႈပ္နွံသူေတြရဲ့ ပိုင္ဆုိင္မႈကို အမ်ားဆံုး ၄၉ ရာခုိင္နႈန္း အထိပဲ ခြင့္ျပုဖို့ ကန့္သတ္ၾကပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးအဆင့္ ျပင္ဆင္ထားတဲ့ ဥပေဒကေတာ့ အၾကိတ္အနယ္ ျငင္းခံုျပီးမွ ညွိညွိနိႈင္းနိႈင္းနဲ့ နုိင္ငံျခားရင္းနွီးျမႈပ္နွံသူေတြ လက္ခံနုိင္ေလာက္တဲ့ အေျခအေနကို ေရာက္လာတဲ့ ပံုမ်ဳိးပါပဲ။

ဒါေပမယ့္ အေရးအၾကီးဆံုး လုပ္ေဆာင္ရမယ့္ စီးပြားေရး ျပုျပင္ေျပာင္းလဲေရးက႑ တခ်ဳိ့ကေတာ့ အခုခ်ိန္အထိ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြထဲမွာ ပါမလာေသးဘဲ ၾကက္ေပ်ာက္ငွက္ေပ်ာက္ျဖစ္ေနတုန္းပါပဲ။ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာျပည္မွာ လူဦးေရရဲ့ ၇၀ ရာခုိင္နႈန္းက လုပ္ကုိင္ေနတ့ဲ စုိက္ပ်ဳိးေရးက႑ကို ၾကည့္လုိက္ပါ။

ေျမယာနဲ့ဆက္စပ္ေနတဲ့ သိသာတဲ့ စုိက္ပ်ဳိးေရးက႑ ျပုျပင္ေျပာင္းလဲေရး ၂ ခု လုပ္ေဆာင္ခဲ့ေပမယ့္ ၂ ခုစလံုးက ျပဿနာ႐ွိေနပါတယ္။ ကုမၸဏီေတြကို ေျမသိမ္းေအာင္ အားေပးအားေျမွာက္လုပ္တယ္၊ ေျမယာ စီမံခန့္ခြဲေရး ေကာ္မတီေတြကို နုိင္ငံေရးဇာတ္ခင္းလာေအာင္ လမ္းဖြင့္ေပးထားတယ္လို့ က်ယ္က်ယ္ျပန့္ျပန့္ ေ၀ဖန္ၾကပါတယ္။

ဆိုလိုတာက ဒီဥပေဒေတြကေတာ့ သာမန္လယ္သမားေတြအတြက္ အားကိုးေလာက္စရာ ဘာမွ ျဖစ္မလာပါဘူး။ ျပုျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြေၾကာင့္ ဆင္းရဲမြဲေတမႈ ေလ်ာ့က်လာျပီး က်ယ္ျပန္တဲ့ စီးပြားေရးဖြံ့ျဖုိးေရးကို ေဖာ္ေဆာင္နုိင္မွာလား။

လြဲျပန္ပါတယ္။ လက္႐ွိ စီးပြားေရးျပုျပင္ေျပာင္းလဲေရး အစီအစဥ္ေတြေၾကာင့္ က်ယ္ျပန္တဲ့ စီးပြားေရး ဖြံ့ျဖိုးမႈကို ေပၚထြက္လာမယ္လို့ စဥ္းစားတာေလာက္ တက္တက္စင္ေအာင္လြဲတဲ့ စိတ္ကူးယဥ္မႈမ်ဳိး မ႐ွိ ပါဘူး။ အခုအထိ အေျပာင္းအလဲေတြက အုတ္ေရာေရာ ေက်ာက္ေရာေရာ ပါပဲ။ ဥပမာ ေငြေၾကးမူ၀ါဒ ျပုျပင္ေျပာင္းလဲမႈလိုမ်ဳိး (အေကာင္း)နဲ့ ေျမယာဥပေဒလိုမ်ဳိး (အဆုိး) ေတြ ေရာေနတာကို ဆုိလိုတာပါ။ က်ယ္ျပန့္တဲ့ ဖြံ့ျဖိုးမႈေတြအတြက္ အကန့္အသတ္ျဖစ္ေစတဲ့ နုိင္ငံျခား တုိက္႐ုိက္ ရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈဥပေဒ၊ အထူးစီးပြားေရးဇုန္ ဥပေဒတို့နဲ့ ပြဲဆူေနတာနဲ့ပဲ တျခားအေရးၾကီးတဲ့ ကိစၥေတြအလွည့္ကို မေရာက္နုိင္ေအာင္ ျဖစ္ေနပါတယ္။

အခုအခ်ိန္အထိ ျမန္မာေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ စုိးရိမ္စရာအေကာင္းဆံုး ေက်းလက္က ကိစၥေတြကို ထိထိေရာက္ေရာက္ မကိုင္တြယ္ၾကေသးပါဘူး။ ေက်းလက္က လယ္သမားေတြဟာ လယ္လုပ္ျပီး အက်ဳိးမခံစားရဘဲ ျဖစ္ေနၾကပါတယ္။ ေငြေၾကးေဖာင္းပြေနတာနဲ့အမွ် သြင္းအားစုေဈးနႈန္းေတြ ျမင့္တက္ေနပါတယ္။ တခ်ိန္တည္း ေငြလဲနႈန္းမွာ ျမန္မာက်ပ္ေငြက မာေနျပန္တာေၾကာင့္ ေကာက္ပဲသီးနွံ ေဈးနႈန္းက က်ဆင္းေနပါတယ္။

ထုတ္လုပ္မႈေတြ တိုးတက္လာေအာင္ အစုိးရရဲ့၀န္ေဆာင္မႈေတြ လိုအပ္ေနပါတယ္။ သယ္ယူပို့ေဆာင္စရိတ္ေတြ ေလ်ာ့က်ေအာင္လုပ္ေပးဖို့ လိုအပ္ေနပါတယ္။ လမ္းေတြ၊ ဆိပ္ကမ္းေတြ၊ ေရသြင္းေျမာင္းစနစ္ေတြ၊ ဆက္သြယ္ေရးက႑ေတြ အားလံုး နတၳိျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒီလို အေရးၾကီးတဲ့ ျပႆနာကို ေျဖ႐ွင္းရမယ့္အစား အစုိးရဟာ အထက္တန္းလြွႊာက ေရေပၚစီသမားေတြရဲ့ကိစၥေတြကိုပဲ ဦးစားေပးေနပါတယ္။

အက်ဳိးတူစိုက္ပ်ဳိးေရး လုပ္ငန္းဆုိတာေတြနဲ့ အခြင့္ထူးခံ ကုမၸဏီေတြက တျခား ဘယ္ကမွ အရင္းနွီး မရနုိင္တဲ့ လယ္သမားေတြကို ေခ်းေငြနဲ့ သြင္းအားစုေတြကို ထုတ္ေခ်းေပးတဲ့ အစီအစဥ္က တစခန္းထေနပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ စိုက္ပ်ဳိးစီးပြားလုပ္ငန္းေတြမွာ အျမတ္အစြန္းမ်ားေနေပမယ့္ လယ္သမားစစ္စစ္ေတြ ကိုယ္တုိင္က်ေတာ့ အ႐ွံႈးျပေနတာကို ေထာက္ရင္ ျမန္မာ့စီးပြားေရးကို ထိခုိက္ေစတဲ့ အလြဲၾကီးလြဲေနတဲ့ ကိစၥေတြ ရိွေနပါတယ္။

ေက်းလက္စီးပြားေရးမွာ ႐ွိေနတဲ့ ျပႆနာကို ေျဖ႐ွင္းတဲ့ေနရာမွာ ေရ႐ွည္မဟာဗ်ဴဟာေတြ ႐ွိဖို့ လိုအပ္ပါတယ္။ လုပ္သားေတြရဲ့ထုတ္လုပ္မႈစြမ္းရည္ တိုးတက္လာဖို့၊ အသက္၀င္႐ွင္သန္နုိုင္စြမ္းတဲ့ ထုတ္လုပ္မႈ က႑ ျဖစ္လာဖို့၊ အစိုးရအေနနဲ့ ထုတ္လုပ္မႈက႑မွာ တုိက္႐ုိက္ရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈေတြ တုိးလုပ္ဖို့ (အထူးသျဖင့္ အေျခခံ အေဆာက္အဦပိုင္းကို ဆုိလိုပါတယ္) လုိအပ္ပါတယ္။

ဒါေတြကို မလုပ္ဘဲ နုိင္ငံျခားရင္းနွီးျမႈပ္နွံသူေတြကို အခြန္ကင္းလြတ္ခြင့္ အဆမတန္ေတြ လိွမ့္ေပးေနရင္ အစိုးရ၀င္ေငြကို ထိခုိက္တာပဲ အဖတ္တင္ပါလိမ့္မယ္။ က်ယ္ျပန့္လြွႊမ္းျခုံတဲ့ ဖြံ့ျဖိုးေရးဆုိတာ ျမန္မာျပည္က လူအမ်ားစုၾကီးနဲ့ဆုိင္တဲ့ ျပဿနာေတြကို အမွန္တကယ္ နားလည္ျပီး၊ အဲဒီျပႆနာေတြကို ကိုင္တြယ္

ေျဖ႐ွင္း ေပးမွသာ ျဖစ္လာနုိင္မွာပါ။

 

ေျပာရရင္ ဤခရီးကား ေ၀းပါေသးတယ္။

မူရင္း။ ။ Think Again: Burma’s Economy by BY JARED BISSINGER (FP)

 

ေနသြင္

Ref:burmese.dvb.no

ျမန္မာျပည္မွာ လုိအပ္ေနတဲ့အရာ

မၾကာခင္က သြားခဲ့ဲတဲ့ က်ေနာ့္ရဲ့ ခရီးမွာ မြန္ဂိုးလီယားကေန ဒုတိယခရီး တေထာက္ ကေတာ့ ျမန္မာျပည္ျဖစ္ပါတယ္။ (အူလန္ဘာေတာကေန ေနျပည္ေတာ္ကို သြားရတဲ့ ခရီးစဥ္က မလြယ္ပါဘူး)၊ Johns Hopkins တကၠသိုလ္၊ အဆင့္ျမင့္ နိုင္ငံတကာ ေလ့လာေရးဌာန (SAIS) က က်ေနာ္ရဲ့ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ေဟာင္း (Roger Leeds) နဲ့ က်ေနာ္တို့ ၂ ေယာက္ ျမန္မာျပည္မွာ ပုဂၢလိက က႑ဖြံ့ျဖိုးေရး ရက္တုိသင္တန္းေလးတခု ေပးခဲ့ပါတယ္။

 

နို္င္ငံေရးနွင့္ ဖြ့့ံျဖိုးေရးပညာ႐ွင္ ဖရန့္စစ္ဖူကူယားမား

 

 

ဖြံ့ျဖိုးေရးဆုိင္ရာ ေခါင္းေဆာင္မႈအကယ္ဒမီ (Leadership Academy for Development) လို့ ၾကီးက်ယ္တဲ့ ေခါင္းစဥ္ေအာက္မွာ က်ေနာ္တို့ ၂ ေယာက္ ပူးတြဲေရးဆြဲထားတဲ့ သင္ရိုး ညြွႊန္းတမ္းကေတာ့ Harvard Business School (HBS) က သင္႐ုိးေတြကို အေျခခံထားပါတယ္။ အစိုးရ က႑ကို ျပုျပင္ေျပာင္းလဲရင္း ပုဂၢလိက က႑ကို ဖြံ့ျဖိုးလာေအာင္ လုပ္တဲ့ နည္းလမ္းေတြထဲမွာ အစိုးရအခန္းက႑ မပါတဲ့နည္းလမ္းေရာ၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြမွာ အစိုးရက ၀င္ေရာက္ ကူညီတဲ့ နည္းလမ္းေတြပါ ထည့္သြင္းေရးဆြဲထားပါတယ္။ အဓိက ရည္႐ြယ္တာကေတာ့ ဖြံ့ျဖိုးဆဲနိုင္ငံေတြရဲ့ အစိုးရက႑ေတြထဲမွာ အဂတိလုိက္စားမႈေတြနဲ့ အလံုးစံု ပ်က္စီးကိန္း ဆုိက္နိုင္ေလာက္တဲ့ အသက္အ႐ြယ္မတုိင္ေသးတဲ့ တခ်ိန္ခ်ိန္က်ရင္ ျပုျပင္ေျပာင္းလဲေရးသမားေတြ ျဖစ္လာနိုင္တဲ့ လူငယ္ အလယ္ အလတ္ တန္းစား ေခါင္းေဆာင္ေတြ အတြက္ ရည္႐ြယ္ပါတယ္။

ရန္ကုန္မွာေတာ့ လူထုအေျချပု အဖြဲ့အစည္းေတြက လႈပ္႐ွားတက္ၾကြသူေတြနဲ့ လြွႊတ္ေတာ္အမတ္တခ်ဳိ့ကို အက်ဥ္းရံုးျပီး သင္တန္းပို့ခ်ခဲ့ပါတယ္။ ေနျပည္ေတာ္မွာေတာ့ အစုိးရဌာနေတြက ဗ်ဳရိုကရက္အရာ႐ွိေတြကို သင္တန္းေပးခဲ့ပါတယ္။

ျပီးခဲ့တဲ့ နွစ္က ျမန္မာျပည္က ထူးျခားတဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေတြကို ေစာင့္ၾကည့္ခဲ့တဲ့ လူေတြက အရင္ဆံုးေမးၾကတဲ့ ေမးခြန္းကေတာ့ ျမန္မာျပည္က ဒီမုိကေရစီလမ္းစပြင့္လာတာေတြက တကယ္မွဟုတ္ရဲ့လားဆုိတဲ့ ေမးခြန္းပါပဲ၊ ဘယ္အရာကိုမွ ေလွ်ာ့တြက္လို့ မရဘူးဆုိတာ အမွန္ပါပဲ။ ျမန္မာစစ္တပ္က အာဏာ႐ွင္စနစ္ကို တစ္ကေန ျပန္စနိုင္တဲ့ အခင္းအက်င္းေတြ အမ်ားၾကီး႐ွိပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ျမန္မာျပည္က ျပည္သူေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ ေရ႐ွည္အတြက္ အခုမွ လမ္းပြင့္ခါစ အေျခအေနဟာ စစ္ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းက ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားရဲ့ သေဘာဆနၵကိုလည္း ထင္ဟပ္ေနတယ္လို့ ဆုိၾကပါတယ္။

ဒီအေျခအေနေတြျဖစ္ေအာင္ စတင္အေကာင္အထည္ေဖာ္ခဲ့သူက အရင္ စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ေဟာင္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးၾကီး သန္းေ႐ြွႊပါပဲ။ သူ့အေ႐ွ့က ဦးေန၀င္းလို ဘ၀မ်ဳိးျဖစ္မွာကို သူမလိုလားခဲ့ပါဘူး။ ဒီလိုနဲ့ ေ႐ွး႐ုိးစြဲ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြကို ပါလီမန္ထဲ အတင္းပို့လိုက္ပါတယ္။ ပိုျပီး အရည္အခ်င္း႐ွိတဲ့ လူေတြကို ၀န္ၾကီးဌာနေတြ ကိုင္ခုိင္းလိုက္ျပီး၊ စစ္တပ္ကိုေတာ့ သူ့ကို ေက်းဇူးသိတတ္မယ့္ နိႈင္းယွဥ္ခ်က္အရ ငယ္႐ြယ္တဲ့ အရာ႐ွိေတြရဲ့ လက္ထဲကို အပ္လိုက္ပါတယ္။ ဒီလုိနဲ့ စစ္တပ္ထဲမွာ တတိယေနရာနဲ့ သမၼတေနရာအတြက္ တန္းစီေနတဲ့ သူရေ႐ြွႊမန္းလည္း ပါလီမန္ ဥကၠ႒ဘ၀ေရာက္သြားပါတယ္။ ဒီအေျပာင္းအလဲေတြထဲမွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္း လက္႐ွိသမၼတ ဦးသိန္းစိန္အတြက္ တက္လမ္းပြင့္သြားျပီး၊ ဦးသိန္းစိန္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို အိမ္ခ်ဳပ္ဖမ္းထားတာကို လြွႊတ္ေပးလိုက္သလုိ၊ နုိင္ငံေရး အတိုက္အခံေတြကို လည္း ေထာင္ကေန ျပန္လြွႊတ္ေပးလုိက္ပါတယ္။

ဧျပီလ ၾကားျဖတ္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာလည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ့ အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီ အဖြဲ့ခ်ဳပ္၀င္ေတြ အေယာက္ ၄၀ ေက်ာ္ ေ႐ြးေကာက္ခံရျပီး ပါလီမန္ထဲကို ၀င္သြားၾကပါတယ္။

တကယ္တမ္းေျပာရရင္ စစ္တပ္နဲ့ သမၼတလက္ထဲက အာဏာကို ပါလီမန္ထဲ အလြွႊဲအေျပာင္းမွာ ျပုျပင္ေျပာင္းလဲေရးအတြက္ ျပဿနာေတြကို ဖန္တီးလုိက္ပါတယ္။ လက္႐ွိပါလီမန္ဆုိတာက စစ္တပ္အရာ
႐ွိ ေဟာင္းေတြနဲ့ (ေနရာအေတာ္မ်ားမ်ားကို ဖြဲ့စည္းပံု အေျခခံဥပေဒအရ ခြင့္ျပုထားရတာျဖစ္ပါတယ္)။ စစ္တပ္နဲ့ မကင္းရာ မကင္းေၾကာင္း ျပည္ေထာင္စုၾကံ့ခုိင္ေရးနွင့္ ဖြံ့ျဖိုးေရးပါတီက အရပ္သား မဟာမိတ္ေတြနဲ့ပဲ ျပည့္ေနပါတယ္။

သူတို့ေတြဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ဆယ္စုနွစ္ေတြမွာ စစ္တပ္နဲ့ေပါင္း၊ ခရိုနီအရင္း႐ွင္စနစ္ကို က်င့္သံုးရင္း ခ်မ္းသာလာသူေတြျဖစ္တဲ့အတုိင္း၊ တခ်ဳိ့ဆုိရင္လည္း၊ စီးပြားေရး ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆုိ့မႈအလြန္ တုိင္းျပည္ရဲ့ စီးပြားေရးဖြံ့ျဖိုးတိုးတက္မႈကို တြန္းတင္နိုင္ေရးအတြက္ အသည္းအသန္လိုအပ္ေနတဲ့ နိုင္ငံျခားတုိက္႐ုိက္ ရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈဥပေဒသစ္ကို ေတာင္ေတာင္ အီအီနဲ့ အခ်ိန္ဆြဲေနၾကပါတယ္။ စီးပြားေရးေလာကရဲ့ ေရေပၚဆီသမားေတြဟာ နိုင္ငံတကာနဲ့ ယွဥ္ျပိုင္ရမွာကို ေၾကာက္လန့္တၾကားနဲ့ နိုင္ငံျခားပိုင္ဆုိင္မႈကို ကန့္သတ္ခ်င္တာနဲ့ အမ်ဳိးသားစီးပြားေရးဆုိတဲ့ ဆင္ေျခေတြကို သံုးေနၾကပါတယ္။

၂၀၀၅ ခုနွစ္တုန္းက တည္ေဆာက္ထားတဲ့ ျမန္မာျပည္ရဲ့ ျမို့ေတာ္သစ္ ေနျပည္ေတာ္မွာလည္း ခ႐ုိနီအရင္း
႐ွင္စနစ္ေဟာင္းက လက္ရာေျခရာေတြ တျပုံတမၾကီး႐ွိေနပါတယ္။ ေနျပည္ေတာ္ ဆုိတာက အစိုးရဆန့္က်င္ေရး ဆနၵျပမႈေတြ ျဖစ္ေပၚလာရင္ ေ႐ွာင္နုိင္ဖို့ တည္ေဆာက္ခဲ့တယ္လုိ့ က်ယ္က်ယ္ျပန့္ျပန့္ လက္ခံထားၾကတဲ့ အလြန္ကိ္ု ထူးျခားဆန္းၾကယ္ ျမို့တျမို့ပါပဲ။

၀န္ၾကီးဌာနေတြ တခုနဲ့ တခုၾကားမွာ ခပ္က်ယ္က်ယ္ခြာထားျပီး၊ ဗလာက်င္းေနတဲ့ ဧရာမ လမ္းသြယ္ၾကီးေတြနဲ့ ဆက္ထားပါတယ္။ သမၼတအိမ္ေတာ္ကလည္း အေမရိကန္သမၼတရဲ့ အိမ္ျဖူေတာ္နဲ့ အဆေပါင္းမ်ားစြာ ၾကီးျပီး၊ သမၼတအိမ္ေတာ္ေ႐ွ့က လမ္းမၾကီးကလည္း လမ္း ၂၀ သြား လမ္းမၾကီးျဖစ္ေနတာ ေတြ့ရပါတယ္။ က်ေနာ္တို့ တည္းခုိတဲ့ ေခတ္မီဟိုတယ္ၾကီးဆုိတာကလည္း အပ်ံစားဆုိေပမယ့္ တည္းခုိတဲ့လူက မ႐ွိသေလာက္ပါပဲ။ ဟိုတည္နဲ့ တလမ္းထဲမွာ ဇိမ္ခံဟိုတယ္ အနည္းဆံုး ဒါဇင္၀က္ေလာက္က ေဆာက္လက္စျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာ လာမယ့္နွစ္မွာ က်င္းပဖုိ့႐ွိတဲ့ အေ႐ွ့ေတာင္အာ႐ွ အားကစားပြဲေတာ္နဲဲ့၊ ေနာက္ ၁ နွစ္ အာဆီယံထိပ္သီး အစည္းအေ၀းအတြက္ တည္ေဆာက္ေနတာပါ။ ဒီ ၂ ပြဲကလြဲရင္ ဟိုတယ္ေတြဟာ စီးပြားေရးအရ တြက္ေခ်ကိုက္မယ့္ အလားအလာလည္း မ႐ွိပါဘူး။ အစိုးရက သူတို့ရဲ့ စီးပြားေရးဘက္ေတာ္သားေတြ ကို တျခားမက္လံုးေတြကို ေပးထားတာ သက္သက္ေၾကာင့္ပဲ အခုလို ဟိုတယ္ေတြကို ေဆာက္ေနၾက တာျဖစ္ပါတယ္။

အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာ နုိင္ငံေရးဖိနွိပ္မႈေတြေအာက္က ထုသားေပသားက်ေနတဲ့ ျမန္မာျပည္က အရပ္ဘက္က အဖြဲ့အစည္းေတြရဲ့ ဒဏ္ခံနုိင္စြမ္းကလည္း အေတာ္္ကို အ့ံဩေလာက္ပါတယ္။ ေထာင္ထဲမွာ ၁၀ နွစ္၊ ၁၂ နွစ္၊ ၁၈ နွစ္ အသီးသီးက်ခံရသူေတြ တသီတတန္းၾကီးနဲ့ မိတ္ဆက္ရပါတယ္။ နိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေဟာင္းေတြထဲမွာ က်ေနာ့္စာအုပ္ေတြကို ျမန္မာဘာသာျပန္သလို၊ လြန္ခဲ့တဲ့ နွစ္ေတြအတြင္း တျခားအျမင္ေတြကိုလည္း မိတ္ဆက္ေပးတဲ့ ကြန္ျမူနစ္ေဟာင္း တေယာက္လည္း ပါလာပါတယ္။

အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ့ခ်ဳပ္ရဲ့ ဌာနခ်ဳပ္ကေတာ့ ႐ုတ္႐ုတ္သဲသဲနဲ့ အလုပ္မ်ားေနတဲ့ ေနရာပဲ၊ အေၾကာင္းမလွေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ့ေတာ့ ေတြ့ခြင့္မရခဲ့ပါဘူး။ ကမၻာ့အဆုိးဆံုး (အဖိနွိပ္ဆံုး) အာဏာ႐ွင္ေတြ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တဲ့ နုိင္ငံမွာ ျပည္သူေတြရဲ့ ပါ၀င္မႈေတြ အခုေလာက္ ႐ွိေနတာကို ေတြ့ရေတာ့လည္း အထူးတလည္ မအံ့ဩဘဲ မေနနိုင္ပါဘူး။

အခုကာလမွာ စီးပြားေရးပညာ႐ွင္ေတြအေပၚမွာ က်ေနာ့္ရဲ့ အျမင္က သိပ္ၾကည္လွတယ္ မဟုတ္ေပမယ့္ ျမန္မာျပည္ခရီးမွာ ႐ွင္း႐ွင္းလင္းလင္း သိလိုက္ရတဲ့ အခ်က္ကေတာ့ ျမန္မာျပည္အတြက္ ဒီမုိကေရစီအေရးလႈပ္႐ွားသူေတြ အခုထပ္ပိုျပီး မလိုအပ္ေတာ့ဘူးဆိုတာပါ။ အင္ဒိုနီး႐ွားမွာလိုမ်ဳိး အေမရိကန္မွာ ပညာတတ္ျပီး တုိင္းျပည္ျပန္လာၾကတဲ့ စီးပြားေရးပညာ႐ွင္ေတြ (ဘာကေလမာဖီးယားေတြ) လိုအပ္ေနပါတယ္။

ျမန္မာျပည္မွာ ေနရာတုိင္း လိုအပ္ခ်က္ေတြက မယံုနုိင္ေအာင္ မ်ားလြန္း ပါတယ္။ ေငြအလြွႊဲအေျပာင္းေတြ လုပ္နို္င္တဲ့ ဘဏ္ေတြ မ႐ွိတဲ့အတြက္ နိုင္ငံျခားသားေတြ ျမန္မာျပည္ထဲ သြားမယ္ဆုိရင္ ဘဏ္စာရင္းေတြကို ပိတ္ထားျပီး အေမရိကန္ေဒၚလာ အသစ္က်ပ္ခၽြတ္ ေငြသားေတြြကိုပဲ ယူသြားဖုိ့ပဲ အၾကံျပုပါတယ္။

ေနျပည္ေတာ္က လြဲရင္ တုိင္းျပည္ရဲ့ အေျခခံအေဆာက္အအံုပိုင္းက ဖရိုဖရဲပါပဲ။ နယ္စပ္ေတြကို ကုန္ပစၥည္းေတြ ျဖတ္သန္းဖို့က ခက္ခဲသေလာက္၊ မုတ္သုံမိုးရာသီလြန္ရင္ လွ်ပ္စစ္မီးကလည္း အလြန္ပ်က္တတ္ပါတယ္။ အထီးက်န္နိုင္ငံျဖစ္ခဲ့တဲ့ အက်ဳိးဆက္ေတြထဲက တခုကေတာ့ တုိင္းျပည္မွာ လူသားအရင္းအျမစ္ လိုအပ္ခ်က္က အလြန္ၾကီးမားပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာ အဂၤလိပ္စာသင္တာကို ၁၉၆၄ မွာ ရပ္ဆုိင္းခဲ့ဖူးပါတယ္။ ေက်ာင္းသား လႈပ္႐ွားမႈျပီးတဲ့ေနာက္ ၃ နွစ္လံုးလံုး တကၠသိုလ္ေတြကို ပိတ္ထားပါတယ္။ ျပင္ပကမၻာက အေၾကာင္းေတြကို သင္ခ်င္တတ္ခ်င္စိတ္ အၾကီးအက်ယ္ ငတ္မြတ္ေနတာေတြကိုလည္း ေတြ့ခဲ့ရပါတယ္။ ဒီကြက္လပ္ကို ျဖည့္ဖုိ့ဆုိရင္ေတာ့ မ်ဳိးဆက္တဆက္မက အခ်ိန္ယူရပါလိမ့္မယ္။

ျမန္မာနဲ့ မြန္ဂိုလိီးယားတို့ ၾကားမွာ အဂၤလိပ္စာ အမ္ (M) နဲ့ စတဲ့ နုိင္ငံေတြ ျဖစ္တာခ်င္း တူရံုသာမက
တ႐ုတ္နဲ့ အိမ္နီးခ်င္းေတြျဖစ္တာလည္း အတူတူ၊ တ႐ုတ္ျပည္အေပၚ စိုးရိမ္တၾကီးနဲ့ မလိုလားတာခ်င္းလည္း တူၾကတဲ့အေၾကာင္း မၾကာခင္တုန္းပဲ က်ေနာ္ ပို့စ္တခု ေရးထားဖူးပါတယ္။ တ႐ုတ္ျပည္ရဲ့ အေတာမသတ္တဲ့ လူသံုးကုန္ပစၥည္း လိုအပ္ခ်က္ကို အေၾကာင္းျပုလို့ သတၱုတူးေဖာ္ေရးလုုပ္ငန္းေတြ ေထာင္တက္သြားတယ္။ အိမ္နီးခ်င္းေတြ ျဖစ္တဲ့ တ႐ုတ္နဲ့ ႐ု႐ွားလက္ကေန ႐ုန္းထြက္နိုင္ဖို့ မြန္ဂိုလီးယား အစိုးရဟာ တတိယ အိမ္နီးခ်င္းေပၚလစီ (Third Neighbor Policy) ဆိုတာကို ခ်မွတ္ျပီး အေမရိကန္၊ ဥေရာပနဲ့ ဆက္ဆံေရး ခုိင္ျမဲေအာင္ ၾကိုးပမ္းလာရတယ္။

ျမန္မာနဲ့ တ႐ုတ္ဆက္ဆံေရးမွာလည္း ဒီသေဘာမ်ဳိးပါပဲ။ အေမရိကန္က ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆုိ့မႈေတြ ခ်မွတ္တဲ့ အခ်ိန္ကစလို့ ျမန္မာ့စြမ္းအင္က႑မွာ တ႐ုတ္ ကုမၸဏီေတြဟာ အေရးပါလာခဲ့ပါတယ္။ ဒီလိုနဲ့ ဧရာ၀တီျမစ္ေပၚက ျမစ္ဆံုေရကာတာ စီမံကိန္းကိစၥမွာေတာ့ ျမန္မာစစ္အစိုးရဟာ အေနာက္နဲ့ (ျပည္သူေတြနဲ့ပါ) ပူးေပါင္းဖို့ အေၾကာင္းရင္းတခု ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ ျမစ္ဆံု ေရကာတာက ထြက္လာမယ့္ စြမ္းအင္ရဲ့ ၉၀ ရာခုိင္နႈန္းကို တ႐ုတ္ျပည္ကို တင္ပို့မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီစီမံကိန္း တည္ေဆာက္တာကို သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က မဖ်က္သိမ္းလုိက္ခင္မွာ သဘာာ၀ပတ္၀န္းက်င္ အျမင္၊ အမ်ဳိးသားေရး ရပ္တည္ခ်က္ေတြနဲ့ အျပင္းအထန္ ကန့္ကြက္ခဲ့ၾက ပါတယ္။

ျမန္မာျပည္က ဒီမုိကေရစီလမ္းပြင့္လာမႈဟာ ၾကီးမားတဲ့ တုိးတက္မႈလို့ ဆုိနုိင္ေပမယ့္ အလြယ္တကူနဲ့ ေနာက္ျပန္လွည့္သြားနိုင္ပါတယ္။ ဒီေပၚလစီသစ္ကို ခ်မွတ္တဲ့ သူေတြအေနနဲ့ မဟာမိတ္သစ္ျဖစ္တဲ့ အေနာက္နဲ့ ေပါင္းလို့ ဘာေတြ အက်ဳိးရလဒ္ေတြ ႐ွိသလဲဆုိတာကို အခ်ိန္တိုအတြင္းမွာ သက္ေသျပနုိင္ဖုိ့ လိုအပ္ေနပါတယ္။ ဒါမွပဲ အေျပာင္းအလဲေတြ ပိုျပီး အ႐ွိန္ရလာမွာျဖစ္ပါတယ္။ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးမွာ ဒီအဆင့္ဟာ အလြန္ၾကီးက်ယ္တဲ့ ကိစၥျဖစ္ပါတယ္။

အခုကာလ ဒီမိုကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းေရးၾကိုးပမ္းမႈ ျဖစ္စဥ္ေတြမွာ ေတြ့ရေလ့႐ွိတာေတြက ဒီမုိကေရစီအင္အားစုေတြဟာ လူထုအေျချပုအဖြဲ့အစည္းမွာ တက္ၾကြလႈပ္႐ွားသူေတြ ဘ၀ကေန နိုင္ငံေရးပါတီကို ထူေထာင္သူေတြ ျဖစ္လာျပီး ေ႐ြးေကာက္ပြဲေတြမွာ ၀င္ျပိုင္၊ အဲဒီကေန ေနာက္တဆင့္ အျဖစ္ အစိုးရထဲမွာ ပါ၀င္လာျပီး လူထုေရးရာေပၚလစီေတြကို ခ်မွတ္ အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့ သူေတြျဖစ္လာတဲ့ အဆင့္အထိ တက္လွမ္းနိုင္တာမ်ဳိးေတြ ကို ေတြ့ရပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာလည္း ဒီလိုက႑ေတြ အားလံုးမွာ အကူအညီေတြ မဟားတရား လုိအပ္ေနပါတယ္။

မၾကာခင္တုန္းက ျမန္မာျပည္ကို သြားေရာက္ခဲ့တဲ့ ကမၻာေက်ာ္ နို္င္ငံေရးနွင့္ ဖြ့့ံျဖိုးေရးပညာ႐ွင္ ဖရန့္စစ္ဖူကူယားမားရဲ့ ျမန္မာျပည္အေျပာင္းအလဲအေပၚ သူရဲ့ အျမင္နဲ့ သံုးသပ္ခ်က္ ေဆာင္းပါးျဖစ္ ပါတယ္။

(Francis Fukuyama ေရးတဲ့ “What Myanmar Needs” ေဆာင္းပါးကုိ ကုိေနသြင္က ဘာသာျပန္တင္ျပထားပါတယ္။)

ရည္ညြန္း၊ ၊ What Myanmar Needs by Francis Fukuyama

 

Ref:burmese.dvb.no